Çin, ABD'ye Hürmüz Boğazı'nın Açılması İçin Destek Teklifi ve Tayvan Uyarısı Yaptı

ABD Başkanı Donald Trump, 15 Mayıs 2026 Cuma günü Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikinci gün görüşmelerini gerçekleştirdi. Trump’ın Pekin ziyareti sırasında Çin, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda yardım teklifinde bulundu. Ayrıca Çin, Tayvan konusundaki yanlış yönetimin çatışmayı tetikleyebileceği uyarısında bulundu.

Trump ve Şi’nin Zirvesi

Trump, Cuma günü Pekin’de Yasak Şehir’in yanında bulunan Zhongnanhai liderlik merkezini ziyaret etti. Burada Şi ile çay içmesi ve öğle yemeği yemesi bekleniyor. Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımda "Umarım Çin ile ilişkimiz her zamankinden daha güçlü ve daha iyi olur" ifadelerine yer verdi. Şi Cinping’in Trump’ı "kısa sürede elde edilen birçok büyük başarı" nedeniyle tebrik ettiği belirtildi.

Ekonomik ve Diplomatik Gelişmeler

Görüşmelerde henüz büyük bir ekonomik ilerleme sağlanmadı. Trump’ın özellikle tarım, havacılık ve yapay zeka alanlarında anlaşmalar üzerinde durduğu bildirildi. Zirvenin amacı, ABD ve Çin arasındaki ilişkileri istikrara kavuşturmak ve geçen yıl varılan kırılgan ateşkesi korumak olarak öne çıktı.

Ekim ayında Washington, Çin ürünlerine uyguladığı tarifeleri azaltmayı kabul ederken, Pekin de nadir toprak elementleri ihracatına yönelik kısıtlamaları kaldırmaya razı oldu.

Hürmüz Boğazı ve İran Konusu

İki lider ayrıca İran savaşına ilişkin bazı ilerlemeler kaydetti. Şi, Trump’a Çin’in savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için arabuluculuk yapmaya istekli olduğunu iletti. Çin’in İran petrolüne bağımlılığı, Pekin’in Washington ile anlaşma sağlanmasında Tahran üzerinde nüfuz kullanmasına yardımcı olabilir.

Beyaz Saray’a göre, "İki taraf enerji akışının serbestçe devam etmesini sağlamak için Hürmüz Boğazı’nın açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldı." Trump da Çin’in İran’a askeri malzeme vermeyeceği yönünde garanti verdi.

Tayvan Meselesi ve Uyarılar

Tayvan konusu, zirvenin en hassas başlıklarından biri oldu. Şi, ABD’ye Tayvan’ın Çin’in kendi toprağı olarak gördüğü ve kendini yöneten ada üzerindeki anlaşmazlıkların çatışmaya veya savaşa yol açabileceği uyarısında bulundu. Bu uyarı, Trump ve Şi’nin Pekin’deki kritik zirvesinde de gündeme gelmişti.

ABD, Aralık ayında Tayvan’a 11 milyar dolarlık silah paketi onayladı ancak teslimat henüz başlamadı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Çin’in Tayvan’ı zorla ele geçirmesinin "korkunç bir hata" olacağını belirtti.

Hürmüz Boğazı'nda Gerginlik Sürüyor

Trump’ın Çin’deki iki günlük devlet ziyaretini tamamladığı sırada, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim devam ediyor. Yetkililer, Perşembe günü Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında demirlemiş bir gemiye el konulduğunu ve İran sularına götürüldüğünü bildirdi. Hindistan bayraklı bir kargo gemisi ise Umman kıyılarında saldırıya uğrayıp battı. Bu olayların sorumluları henüz belirlenmedi.

İran daha önce ABD ile bağlantılı ihlal eden petrol tankerlerine el koyacağı uyarısında bulunmuştu. İran devlet medyasına göre Çin gemileri, İran yönetim protokolleri konusunda varılan anlaşmanın ardından boğazdan geçiş yapmaya başladı.

İran, 28 Şubat'ta başlayan savaş nedeniyle, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini büyük ölçüde engelliyor. Washington ise 8 Nisan’dan beri yürürlükte olan kırılgan ateşkese rağmen İran limanlarına yönelik kendi deniz ablukasını sürdürüyor. Bu gelişmeler, Birleşik Arap Emirlikleri ve bölgedeki gerilimler ile bağlantılıdır.