1992 yılının 25 Şubat'ını 26 Şubat'a bağlayan gece, Dağlık Karabağ'ın Hocalı kentinde yüzlerce kadın, yaşlı ve çocuk, Ermeni kuşatması altındaki şehirden kaçmaya çalışırken vurularak ve soğuktan donarak hayatını kaybetti.

New York merkezli İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), yayımladığı raporda o gecede en az 161 sivilin öldüğünü belirtirken, Azerbaycan resmi kaynakları bu sayının 800 olduğunu bildiriyor.

Dağılmış Sovyetler Birliği'nin son askerleri çekilirken gerçekleşen bu katliam öncesinde Hocalı, üç cepheden Ermeni güçleri tarafından kuşatılmıştı. Dağlık Karabağ’dan Ağdam’a doğru açılan son çıkış yolunu kullanmak isteyen sivillerin bir kısmı silahla vuruldu, bir kısmı ise soğuktan yaşamını yitirdi.

Ermenistan'ın Reddi ve Savaş Sonrası Durum

Ermenistan ise hem olayın bu şekilde gerçekleştiğini hem de ölü sayısını kabul etmiyor. Bu çatışmaların ardından Ermenistan’da yaşayan Azeriler ve Azerbaycan’da yaşayan Ermeniler bölgeden ayrılmış oldu.

Uzman Görüşleri ve Arşiv Görüntüleri

Gazeteci Arzu Geybullah ile Kafkas Enstitüsü Direktörü Alexander İskenderyan, katliamın yaşandığı koşulları, o geceyi ve sonrasındaki bölgesel etkileri değerlendirdi. BBC arşivlerinden derlenen görüntüler, yukarıdaki YouTube linki üzerinden izlenebilir.

Dağlık Karabağ Sorununun Tarihçesi ve Zengezur Koridoru

Katliamın yaşandığı dönemde ekmek kuyrukları ve güvensizlik gündemdeydi. Bölgedeki uzun süreli sorunların arka planı ve dört yıl içinde tamamlanması planlanan Zengezur Koridoru projesi hakkında bilgiler de kamuoyuyla paylaşıldı.

Bu proje, Azerbaycan ile Ermenistan arasında tartışmalara yol açarken, İran tarafından yapılan açıklamada "Komşularımızın sınırlarının yeniden çizilmesi kırmızı çizgimizdir" ifadesi kullanıldı.