Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü öncülüğünde yürütülen bir TÜBİTAK projesi kapsamında, 6 Şubat 2023'te Pazarcık ve Elbistan merkezli meydana gelen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerin Hatay bölgesindeki termal sularda radon gazı aktivitelerine etkisi araştırıldı.

Prof. Dr. Mehmet Erdoğan başkanlığındaki ekip, Prof. Dr. Ülfet Atav, Prof. Dr. Kaan Manisa ve Prof. Dr. Ayla Bozdağ’ın katkılarıyla yürütülen çalışmada, iki farklı su kaynağında radon gazı aktivitelerinde ölçümler arasında yaklaşık 5 katlık değişim tespit etti. Bu değişikliklerin bölgedeki sismik hareketlilikle ilişkili olduğu sonucuna varıldı.

Radon Gazının Sağlık Etkileri

Radyoaktif bir gaz olan radonun insan sağlığı üzerindeki etkilerine değinen Prof. Dr. Erdoğan, radonun yer kabuğundaki uranyumun radyoaktif bozunması sonucu oluştuğunu belirtti. Gazın binaların bodrum ve zemin katlarında birikerek özellikle solunum yoluyla akciğerlere zarar verebileceğine dikkat çekti.

"Radon, sigaradan sonra dünya genelinde akciğer kanserinin birinci sebebi olarak görülmektedir. Havalandırma ile bu risk azaltılabilir."

Prof. Dr. Erdoğan, kapalı alanların düzenli havalandırılmasının radonun zararlı etkilerini azaltmada etkili olduğunu vurguladı.

Deprem Öncesi Radon Anomalilerinin Kullanımı

Radon gazı çıkışlarının deprem öncesi tahminlerde kullanılabileceğini ifade eden Prof. Dr. Erdoğan, "Radon özellikle fay hatları ve termal sularda artış gösteriyor. Bu anomaliler, depremler öncesinde erken uyarı işaretleri olabilir" dedi.

Hatay’da artçı depremler öncesinde radon seviyelerinin yükseldiği gözlemlendi. Prof. Dr. Erdoğan, Tahtaköprü termal suyu ile Hamamat Kaplıcası’nda yaptığı ölçümlerde, 4.9 ve 4.3 büyüklüğündeki artçı depremler öncesinde radon seviyelerinde belirgin bir artış ve ardından hızlı bir düşüş olduğunu aktardı.

Bu bulgular, radon gazı aktivitelerinin deprem tahmin çalışmalarında potansiyel bir gösterge olarak değerlendirilebileceğini gösteriyor.