ABD Başkanı Donald Trump, Körfez'in kuzeyinde yer alan ve İran'ın önemli petrol ihracat noktası olan Hark Adası'nın kontrolünü sağlamak için asker gönderebileceğini açıkladı. Bu ifade, böyle bir askeri operasyonun mümkün olup olmadığı, nasıl gerçekleştirileceği ve beraberinde getireceği riskler hakkında birçok soruyu gündeme getirdi.

Hark Adası'nın Önemi ve Tarihçesi

Hark Adası, İran petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ının geçtiği kritik bir merkez olarak uzun süredir stratejik öneme sahip. Ada, derin sularıyla çok büyük ham petrol taşıyıcıları olan VLCC tipi tankerlerin yükleme yapmasına imkan tanıyor. 1980'lerde İran-Irak Savaşı sırasında Irak Hava Kuvvetleri tarafından sıkça bombalanan Hark, 13 Mart'ta ABD'nin hedefi olmuş, ABD 90 askeri hedefi vurduğunu açıklasa da petrol altyapısına zarar verilmemişti.

ABD'nin Harekât Planları ve Potansiyel Zorluklar

Eğer ABD, Hark Adası'nı işgal etmeye karar verirse, bunun İran'ın petrol ihracatını keserek Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı'ndaki baskısını azaltmaya ve Washington'un taleplerini kabul etmeye zorlamak için geçici bir hamle olacağı tahmin ediliyor. Ancak İran'ın dayanıklılığı ve kararlılığı düşünüldüğünde, bu planın başarısı tartışmaya açık. Bu bağlamda, İran'ın ABD'nin Orta Doğu asker gönderme planlarına sert tepkisi önemli bir gösterge olarak değerlendirilebilir.

İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin işgal girişimi halinde İran güçlerinin "ateş yağdıracağını" belirtti. İran'ın ada üzerindeki savunmalarını karadan-havaya füze bataryaları ile güçlendirdiği düşünülüyor. Ayrıca Tahran, ABD'yi bölgeye asker sevk edip aynı zamanda müzakereleri sürdürmeye çalışmakla ikiyüzlü davranmakla suçluyor.

ABD'nin Askeri Konumlandırması

ABD, bölgede yaklaşık 5 bin deniz piyadesi ve 82'nci Hava İndirme Tümeni'nden yaklaşık 2 bin paraşütçüyü konuşlandırdı. Bu birliklerin Hark Adası'nı ele geçirip tutmak için kullanılabileceği spekülasyonları artıyor. Teorik olarak, paraşütçüler adadaki kilit noktaları gece hava indirme harekâtı ile ele geçirebilecek kapasitede. Deniz Piyadeleri ise Osprey tiltrotor uçakları ve hava yastıklı çıkarma araçları (LCAC) taşıyan gemilerle çıkartma yapabilir. Bu askeri hazırlıklar, ABD'nin Orta Doğu'ya 10 bin asker gönderme planı ile bağlantılıdır.

Ancak gemilerin, İran kontrolündeki Hürmüz Boğazı'nı geçmesi ve Körfez boyunca birçok gizli İran insansız hava aracı ve füze mevzisi yanından ilerlemesi gerekiyor. Herhangi bir hava veya deniz çıkartmasında antipersonel mayınları ve İHA tehdidi göz önünde bulundurulmalı.

İşgalin Sonrasındaki Riskler

ABD güçlerinin teknik üstünlüğü nedeniyle başarı ihtimali yüksek olsa da, böyle bir harekât ağır kayıplar getirebilir. Ayrıca, İran ana karasından yapılacak bombardıman tehdidi altında adayı belirsiz bir süre tutmak zor olacaktır. Benzer bir durum, 2022'de Rusya'nın Karadeniz'deki Yılan Adası'nı işgali sırasında yaşanmış; Ukrayna'nın ana karasından gelen sürekli ateş nedeniyle Ruslar adadan çekilmek zorunda kalmıştı.

Uzun süreli bir işgal, ABD içinde de, Başkan Trump'ın destekçileri dahil olmak üzere, olumlu karşılanmayabilir.

Diğer Stratejik Adalar ve Bölgedeki Durum

Körfez bölgesinde ABD'nin hedefinde olabilecek başka adalar da bulunuyor. Bunlar arasında, Bandar Abbas açıklarında ve Hürmüz Boğazı'nın hemen kuzeyinde yer alan Larak Adası var. İran, tüm tanker trafiğini bu adanın yanından geçmeye zorlamakta ve gemilerden geçiş için 2 milyon dolar talep ettiği bildiriliyor.

Bunun yanı sıra, Hark Adası'nın 75 katı büyüklüğünde Körfez'in en büyük adası olan Keşm bulunuyor. İran'ın burada yer altı füze ve insansız hava aracı tesisleri bulundurduğu düşünülüyor. Ayrıca, İran ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında egemenlik ihtilafı olan ancak İran tarafından fiilen kontrol edilen Ebu Musa, Büyük ve Küçük Tunb adaları yer alıyor. Bu adalar, Tahran'a deniz taşımacılığını tehdit edebilecek ve coğrafi avantaj sağlayacak bir koruyucu kalkan sunuyor. Bu durum, ABD'nin askeri üstünlüğünü önemli ölçüde dengeleyebiliyor.

Diplomasi ve Gelecek Beklentiler

Tüm bu gelişmelerin gerçekleşmeme ihtimali de bulunuyor. ABD bölgeye asker takviyesi yaparken ve kara harekâtı olasılığını gündeme getirirken, Trump 30 Mart Pazartesi günü İran ile "ciddi görüşmeler" yürüttüklerini ve bunun "askeri operasyonları sonlandırabileceğini" belirtti. Savaşın beşinci haftasına girilirken, Trump'ın açıklamaları bir sonraki büyük adımı hakkında çok az ipucu veriyor.

Ancak yaygın kanı, Trump'ın İran'dan daha çok ihtiyaç duyduğu bir "anlaşma"nın, iki taraf arasındaki büyük uçurumu aşmayı gerektirdiği yönünde.

Bu gelişmeler ışığında, Senatör Graham'ın ABD'nin İran'a askeri operasyonlarını sürdürme çağrısı da bölgedeki askeri ve diplomatik dinamikleri anlamak için önem taşıyor.