Avrupa Parlamentosu’ndan 105 milletvekili, Çarşamba günü Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e mektup göndererek, güvenli kürtaja erişimi teminat altına alacak, AB bütçesiyle desteklenen bir mekanizma kurulmasını talep etti.

Bu talep, “My Voice, My Choice” adlı Avrupa Vatandaş Girişimi hakkında Komisyon’un kararını açıklamasından bir gün önce iletildi. Girişim, 27 AB ülkesinde toplam 1 milyon 124 bin 513 imza toplayarak, güvenli kürtaj hizmetlerine erişimin iyileştirilmesini istedi.

Kürtaj Hizmetlerine Erişimde Eşitsizlik

Girişim metni, bazı AB ülkelerinde kürtaja erişimin kısıtlı olmasının kadınları fiziksel zarar ve psikolojik stres riskiyle karşı karşıya bıraktığını, bunun da onları güvenli olmayan kürtajlara yönlendirdiğini vurguluyor. Bu nedenle, başka ülkelerde güvenli gebelik sonlandırma hizmeti alabilmeleri için mali destek mekanizması kurulması talep edildi.

AB kurumları, en az yedi üye ülkeden 1 milyon imza toplayan her vatandaş girişimini değerlendirmekle yükümlü. Avrupa Komisyonu, ya yasal bir düzenleme önerisi sunacak ya da bunu neden yapmadığını gerekçelendirecek. Komisyon’un yanıtını Perşembe günü açıklaması bekleniyor.

Parlamento’nun Önceki Adımları ve Destek

Avrupa Parlamentosu da bu konuyu görüşmek zorunda. Geçen yıl Aralık ayında bağlayıcı olmayan bir karar kabul edildi. Kararda, kendi ülkelerinde güvenli ve yasal kürtaja erişemeyen kadınlara destek sağlamak üzere bir AB fonu kurulması çağrısı yapıldı. Bu dayanışma mekanizması, kadınların başka bir AB ülkesinde kürtaj hizmetine ulaşabilmesini amaçlıyor.

Mektup ağırlıklı olarak Sosyalistler ve Demokratlar (S&D), Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı (Greens/EFA) ve Sol grup üyeleri tarafından imzalandı. Ayrıca Avrupa'yı Yenile (Renew Europe) grubundan bazı milletvekilleri ile Avrupa Halk Partisi’nden (EPP) bir üye de çağrıya destek verdi.

Mali Boyut ve Destekleyenlerin Görüşleri

Mektubu destekleyen Slovenyalı S&D milletvekili Matjaž Nemec, Euronews’e yaptığı açıklamada, "Kadınların hangi ülkeden geldiklerine bakılmaksızın aynı sağlık hizmetine erişebilmesini sağlayacak bir mali mekanizma kurulmasını istiyoruz" dedi. Nemec’in ofisine göre yılda 3 ila 7 milyon euroluk bir bütçe, bu fonun oluşturulması için yeterli olabilir.

Fon, başka bir AB ülkesinde kürtaj hizmeti alan kadınların sağlık sistemlerinin maliyetlerini karşılamayı hedefliyor. Mektupta, “Üye devletler arasındaki eşitsizlikler, adaletsiz farklılıklar yaratmaya ve bireyleri güvensiz ve ayrımcı koşullara maruz bırakmaya devam ediyor” ifadeleri yer aldı.

Karşıt Görüşler ve Siyasi Tepkiler

İmza atan milletvekilleri, Komisyon’un talep edilen desteği sağlamaması halinde "daha ileri siyasi ve hukuki yolları incelemeye hazır olduklarını" belirtti. Ancak çağrıya karşı çıkan milletvekilleri de bulunuyor.

İspanya’daki aşırı sağcı Vox Partisi, von der Leyen ve AB Eşitlik Komiseri Hadja Lahbib’e gönderdiği mektupta, "kamu kaynaklarıyla sınır ötesi kürtajların finanse edilmemesini" talep etti ve Avrupa Vatandaş Girişimi’ni "siyasi etkiler altında" olmakla suçladı.

Kürtaj Politikalarındaki Farklılıklar

2025 Avrupa Kürtaj Politikaları Atlası’na göre, bazı AB ülkeleri güvenli kürtaja erişim hakkını garanti altına almak için adımlar atarken, diğerlerinde yeni kısıtlamalar getirildiği, kürtaj hizmeti sunanlara yönelik baskının arttığı ve konuya ilişkin yanlış bilginin yaygınlaştığı kaydedildi. Bu durum, Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye'ye vize serbestisi için yaptığı çağrılar gibi farklı siyasi yaklaşımların da etkisini göstermektedir.