Güney Afrika Dışişleri Bakanı Ronald Lamola, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, yeni atanan ABD Büyükelçisi Leo Brent Bozell III'ün hükümet politikalarına yönelik sert eleştirileri nedeniyle bakanlığa çağrıldığını bildirdi.

Bu gelişme, Trump yönetiminin Güney Afrika hükümetini "Amerikan karşıtı" dış politika ve "beyaz karşıtı" iç politikalar nedeniyle eleştirmesiyle iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin derinleştiğini ortaya koydu.

Bozell'in Eleştirileri ve Gerilim

Trump tarafından atanan ve muhafazakar bir aktivist olarak tanınan Bozell, Salı günü iş dünyası liderlerine yönelik konuşmasında Güney Afrika yönetimini hedef aldı. Bozell, İran ile diplomatik ilişkileri ve pozitif ayrımcılık yasalarını sert bir dille eleştirdi. Bu bağlamda, İran ile diplomatik ilişkilerde yaşanan önemli gelişmeler de bölgedeki siyasi gerilimlere ışık tutuyor.

1994'ten bu yana eski müttefikler arasındaki ilişkiler, Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesiyle birlikte en düşük seviyeye geriledi. Trump, uzun süredir Güney Afrika'nın siyahi liderliğindeki hükümetine karşı eleştirel ve mesafeli bir tutum sergiliyor.

Bozell'in Pozitif Ayrımcılık ve Arazi Reformu Eleştirileri

Geçen ay göreve başlayan Bozell, apartheid döneminden kalan ırksal eşitsizlikleri gidermek için uygulanan pozitif ayrımcılık yasalarının değiştirilmesi gerektiğini savundu. Bu yasaları, apartheid dönemindeki ırkçı yasalarla karşılaştırarak büyük bir tartışma başlattı.

Ayrıca Bozell, hükümetin belirli koşullarda topraklara tazminatsız el koymasına izin veren arazi reformu yasasının iptal edilmesi çağrısında bulundu.

Dışişleri Bakanlığı'ndan Tepki ve Diplomatik Çatlak

Güney Afrika Dışişleri Bakanı Lamola, düzenlediği basın toplantısında, büyükelçinin tutumuna tepki göstererek, "Güney Afrika aktif kamu diplomasisini ve ikili ilişkilerin güçlendirilmesini memnuniyetle karşılamakla birlikte, bu tür temasların yerleşik diplomatik nezaket ve uluslararası protokollere uygun olması gerektiğini vurguluyoruz," dedi.

Lamola, Bozell'in "diplomatik olmayan" açıklamalarına açıklık getirmesi için bakanlığa çağrıldığını belirtti. Dışişleri Bakanlığı Genel Direktörü Zane Dangor ise Bozell'in Salı günü Güney Afrikalı yetkililerle görüşerek özür dilediğini ve pişmanlığını ifade ettiğini aktardı. ABD hükümetinden konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmedi.

Tartışmalı Beyaz Çiftçi İddiaları

Trump yönetiminin Güney Afrika hükümetine yönelik ana suçlamalarından biri, azınlıktaki beyaz çiftçilerin sistematik şiddet ve cinayet kampanyasının hedefi olduğu iddialarıdır. Ancak bu iddialar, Güney Afrika'daki bazı muhafazakar beyaz gruplar tarafından da asılsız bulunarak reddedildi.

Trump, geçen yıl Beyaz Saray'da Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa ile yaşanan gergin görüşmede bu iddiaları gündeme getirmiş, bu durum iki ülke arasındaki ilişkileri ciddi şekilde germişti.

Bozell'den Kısmi Geri Adım

Çarşamba sabahı Bozell, Salı günkü açıklamalarında Güney Afrika mahkemesinin apartheid döneminden kalma ve "Boer'u (beyaz çiftçiyi) öldür" ifadesini içeren bir marşın nefret söylemi olmadığı yönündeki kararını eleştirmişti. Bozell, "Mahkemelerinizin ne dediği umurumda değil, bu bir nefret söylemidir" ifadelerini kullanmıştı.

Daha sonra X platformunda yaptığı açıklamada, bu sözlerin kendi kişisel görüşü olduğunu belirterek, "ABD hükümeti, Güney Afrika yargısının bağımsızlığına ve kararlarına saygı duymaktadır," dedi.

ABD'nin Güney Afrika'ya Yönelik Önlemleri

Washington, Afrika'daki en büyük ticaret ortağı olan Güney Afrika'ya karşı son dönemlerde sert önlemler aldı. Bu önlemler arasında, Güney Afrika'nın Washington Büyükelçisi'nin geçen yıl sınır dışı edilmesi ve ülkenin bu yıl ABD'de düzenlenecek G20 toplantılarına katılımının engellenmesi de bulunuyor. Bu tür diplomatik gerilimler, Türkiye'deki Rusya ve Fransa büyükelçilikleri arasındaki sosyal medya tartışmaları gibi diğer uluslararası olaylarla paralellik gösteriyor.