İran ile İsrail ve ABD arasında artan gerilim, İngiltere'nin Güney Kıbrıs'taki hava üssüne yönelik saldırısıyla birlikte Avrupa Birliği'nin bölgeye donanma sevkiyatını hızlandırmasına neden oldu.

Rum yönetimi, limanlarını ABD ve İsrail'e açmış olmasına rağmen resmi bir talepte bulunmazken, Brüksel, AB'nin karşılıklı savunma maddesi olan 5. maddeyi Güney Kıbrıs'ta uygulamayı değerlendirmeye başladı.

İngiltere’nin Agrotur Üssüne İran Kamikaze Saldırısı

Hafta başında Lübnan Hizbullahı tarafından gönderilen İran yapımı kamikaze dronlarından biri, İngiltere'ye ait Agrotur hava üssü pistine isabet etti, diğer iki drone ise havada imha edildi. Rum yönetimi, panik içinde özellikle Yunanistan başta olmak üzere AB ülkelerinden destek talebinde bulundu.

Avrupa’dan Bölgeye Askeri Takviye

Yunanistan, Rum yönetimi ile savunma iş birliği kapsamında iki fırkateyn ve dört F-16 savaş uçağı gönderdi. Fransa, Charles de Gaulle uçak gemisi ve destek gemileriyle Doğu Akdeniz’e gelirken, iki fırkateyn ve Güney Kıbrıs’a hava savunma sistemleri kurulumu kararını açıkladı. Almanya ise bölgeye bir fırkateyn gönderdi. İngiltere de ek fırkateyn takviyesi yapacağını duyurdu.

Hafta sonu Almanya, Fransa ve İngiltere’nin, İran’a yönelik füze ve insansız hava aracı kapasitelerini hedef alan önleyici operasyonlar düzenleyebileceği açıklaması ile İran’ın bu durumu savaş nedeni sayacağı uyarısı, AB’nin Güney Kıbrıs’ta İran cephesi açtığı iddialarını güçlendirdi.

AB’nin Savunma Sistemi İçin Test Sahası

AB, ABD ile yaşanan Grönland krizinin ardından tartışılan NATO ve ABD’den bağımsız Avrupa savunma sistemi kurma fikrini bu kez Güney Kıbrıs özelinde gündeme getirdi. Komisyon sözcüsü Paula Pinho, İran’ın Güney Kıbrıs saldırısı sonrası yaptığı açıklamada, "Kıbrıs resmi talepte bulunmadı ancak AB'nin karşılıklı savunma maddesinin önümüzdeki günlerde kesinlikle ele alınacağını" belirtti.

Rum Yönetiminden KKTC’ye Yönelik İddialar

Rum yönetimi, topraklarında bulunan İngiliz üslerinin yanı sıra 25 binden fazla İsrailli’nin yaşadığına dikkat çekerek, KKTC üzerinden terör saldırısı gelebileceği iddiasında bulundu. Fransa merkezli Euractiv’e göre isminin açıklanmasını istemeyen Rum yetkililer, Rum asker ve polisinin alarmda olduğunu ve KKTC’de yaşayan İranlılar ile üniversitelerde öğrenim gören Hamas sempatizanı öğrencilerin Rum tarafına geçerek terör saldırısı düzenlemesinden endişe ettiklerini belirtti.

Ancak Rum yönetimi aksini savunsa da KKTC’de yaşayan İranlıların önemli bir kısmının Tahran rejiminden kaçanlar olduğu; Rum tarafında da binlerce İranlı’nın yaşadığı ifade edildi.

Atina’da Güvenlik Önlemleri Artırıldı

Güney Kıbrıs’a savunma desteği sağlayan Yunanistan, İran kaynaklı saldırılara karşı son yılların en kapsamlı güvenlik operasyonunu başlattı. Atina, özellikle yalnız kurt eylemleri konusunda endişeli olup ülkeyi en yüksek alarm durumuna geçirdi.

Yunan polisi, sokaklarda asayişin yanında istihbarat birimleriyle birlikte uluslararası terörün izlerini takip ediyor. ABD ve İsrail büyükelçilikleri, sinagoglar, havaalanları ve enerji tesisleri gibi 500’den fazla önemli nokta 24 saat izleniyor. ABD’nin Suda Üssü başta olmak üzere kritik noktalar abluka altına alındı. Patriot hava savunma sistemleri belli noktalara konuşlandırılırken özel birliklerin hazır bekletildiği bildirildi.

İran’dan Hürmüz Boğazı’nda Tanker Saldırıları

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nda geçiş yasağı ilanının ardından uyarıları dikkate almayan 10’dan fazla petrol tankerini vurduğunu açıkladı. Bu boğazın enerji taşımacılığında kritik öneme sahip olduğu belirtildi.

Malta bandralı bir konteyner gemisi, Hürmüz’den doğuya ilerlerken Umman açıklarında belirsiz bir objenin hedefi oldu ve motor dairesinde yangın çıktı.

ABD Başkanı Trump’tan Uyarı

ABD Başkanı Donald Trump, artan deniz ticareti güvenlik risklerine ilişkin açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın önemini vurgulayarak, "ABD Donanması gerekirse en kısa sürede Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacaktır. ABD küresel enerji akışının kesintisiz sürmesini sağlayacaktır. İlave adımlar atılacaktır" ifadelerini kullandı.

Dünya ham petrol ve LNG trafiğinin yüzde 20’sinin Körfez ülkelerinden Hint Okyanusu’na açılan Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği, boğazın uzun süreli kapanması halinde Brent petrol fiyatlarının varil başına 90 hatta 120 dolara çıkabileceği öngörülüyor.

TBMM’den Hürmüz Boğazı Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan "Hürmüz Boğazı’nın küresel ekonomi açısından önemi" başlıklı çalışmada, Türkiye’nin ham petrol ihtiyacının yüzde 20’sinin Körfez ülkelerinden Hürmüz Boğazı üzerinden karşılandığı belirtildi.

Boğazın kapanmasının, Türkiye için maliyet artışlarına yol açabileceği ancak ülkenin enerji tedariğinde kritik öneme sahip alternatif kaynak ve güzergahlarının bulunması nedeniyle kısa ve orta vadede ciddi bir enerji krizinin beklenmediği vurgulandı.