Filistin topraklarında 1976 yılında İsrail'in geniş çaplı arazi el koyma politikalarına karşı başlayan protestolar ve bu süreçte yaşanan ölümler, "Toprak Günü" olarak anılıyor. Bu yıl 50. yıl dönümü kutlanan Toprak Günü, Filistinlilerin topraklarına yönelik direnişinin simgesi haline gelmiş durumda ve dünya genelindeki Filistin toplulukları tarafından anılıyor.

İsrail'in Toprak El Koyma Politikaları ve Tarihsel Arka Plan

1975 yılında Tel Aviv yönetimi, "Celile'nin Geliştirilmesi" adlı proje kapsamında Batı Şeria'nın güneyindeki Celile bölgesini Yahudileştirme hedefini açıkladı. Aynı yıl 29 Şubat'ta, Sahnin, Arraba, Deyr Hanna ve Arab Savaid beldelerinde 21 bin dönümlük araziye el konması kararlaştırıldı. Bu kararın ardından 29 Mart akşamı, olası çatışmaları önlemek amacıyla bu bölgelerde sokağa çıkma yasağı getirildi ve her türlü gösteri yasadışı ilan edildi.

Filistin Topraklarını Savunma Komitesi ise 30 Mart'ta genel grev çağrısı yaptı. Deyr Hanna ve Arraba başta olmak üzere birçok yerde düzenlenen protestolara İsrail polisi sert müdahalede bulundu, göstericilere ateş açıldı ve 6 kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi yaralandı. Bu olay, İsrail vatandaşı Filistinliler ile polis arasında yaşanan ilk kitlesel çatışma olarak tarihe geçti.

2025 Yılında Devam Eden İşgal ve Yerleşim Faaliyetleri

Filistin Merkez İstatistik Bürosu'nun verilerine göre, 2025 yılında İsrail yaklaşık 5 bin 571 dönüm Filistin toprağına daha el koydu. Bu süreçte 2 bin 609 dönüm arazi için el koyma, 1,731 dönüm için kamulaştırma ve 1,231 dönüm için devlet arazisi ilanı olmak üzere toplamda yaklaşık 100 idari emir yayımlandı.

Aynı yıl boyunca İsrail'in 1,400 Filistin yapısını tamamen veya kısmen yıktığı, bunların 258'inin Kudüs'te olduğu, ayrıca 991 yıkım emri verildiği bildirildi. Bu uygulamalar, Filistinlilerin doğal kaynaklara erişimini kısıtlayan sistematik bir toprak kontrol stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Yerleşim ve Demografik Değişimler

Batı Şeria'daki yerleşim ve askeri noktaların sayısı 2024 sonunda 580'e ulaştı; bunların 151'i yerleşim, 256'sı ise yasa dışı yerleşim noktası olarak kayıtlara geçti. Batı Şeria'daki "Filistin topraklarını gasp eden İsraillilerin" sayısı 778 bin 567 olarak belirtildi ve bunların önemli bir kısmı Kudüs'te (333 bin 580) yoğunlaşıyor. Bu durum, bölgede her 100 Filistinliye karşı yaklaşık 23,2 İsrailli yerleşimci düştüğünü ve Kudüs'te bu oranın 65,7 olduğunu gösteriyor.

Artan Saldırılar ve İnsan Hakları İhlalleri

2025 yılında İsrail güçleri ve yerleşimciler tarafından Filistinlilere yönelik 23,827 saldırı gerçekleştirildi. Bu saldırılar bireyleri, mülkleri ve tarım arazilerini hedef aldı. 35,273'ten fazla ağacın zarar gördüğü veya söküldüğü, bunların yaklaşık 26,988'inin zeytin ağacı olduğu belirtildi. 2026'nın ilk iki ayında ise 3,837 saldırı rapor edildi.

Filistinlilerin tarım ve mera alanlarına erişiminin engellenmesi gıda güvenliği üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Ekim 2023'ten itibaren Batı Şeria'daki İsrail operasyonlarında 1,137 Filistinlinin yaşamını yitirdiği, yaklaşık 11,700 kişinin yaralandığı ve 22,000 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

Uluslararası Uyarılar

Uluslararası çevreler, İsrail'in Batı Şeria'yı ilhak etme olasılığına karşı uyarılarını sürdürüyor. Bu gelişmeler, ABD-İsrail-İran savaşı gibi küresel gündemler arasında Filistin topraklarındaki gerilimi artıran faktörler olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, İsrailli Bakan Smotrich'in Filistinlilerin göç ettirilmesi ve Oslo Anlaşması'nın iptali talebi, bölgedeki yerleşim politikalarının sertleştiğinin önemli bir göstergesi olarak öne çıkıyor.