Macaristan hükümetine bağlı bir heyet, Ocak ayında Rusya kaynaklı İHA saldırısıyla zarar gören Druzhba petrol boru hattını incelemek amacıyla Ukrayna'ya ziyaret gerçekleştirdi. Ancak Kiev yönetimi, heyetin resmi statüsünü tanımayarak üyeleri turist olarak nitelendirdi.

Heyetin Amacı ve Üyeleri

Ocak ayından beri faaliyet dışı olan Druzhba boru hattını denetlemek için gönderilen heyette, Macaristan Enerji Bakanlığı Bakan Yardımcısı Gabor Czepeka ve petrol sektörü uzmanları yer aldı. Bu ziyaret, boru hattının Ukrayna topraklarından geçen bölümünü kontrol eden Kiev ile, hattı kullanarak Rus ham petrolü ithal etmeye devam eden Macaristan ve Slovakya arasında süregelen anlaşmazlıkların ardından gerçekleşti.

Macaristan'ın Stratejik Vurgusu

Ukrayna sınırına varmadan önce konuşan Czepeka, "Macaristan'ın doğu boru hattındaki konumu stratejik bir değere sahiptir ve Druzhba hattının açık kalması ülkemiz için hayati önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.

Ukrayna'dan Sert Tepki

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, ziyaretle ilgili yaptığı açıklamada, grubun resmi bir yetkisi olmadığını ve Kiev'in heyeti kabul etmeyi planlamadığını duyurdu. Bakanlık, "Bu grubun Ukrayna topraklarında resmi bir statüsü ve planlanmış resmi bir görüşmesi yoktur. Kendilerini 'heyet' olarak nitelendirmeleri tamamen yanlıştır. Ukrayna'ya saygı gösteren ve genel giriş kurallarına uyan yabancı uyruklu kişiler turist olarak kalabilirler" ifadesine yer verdi.

Macaristan Seçimleri ve Enerji Güvenliği

Boru hattı konusu, Nisan ayında yapılacak parlamento seçimleri öncesinde Başbakan Viktor Orban'ın Fidesz partisi ile Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi arasında önemli bir gündem maddesi haline geldi. Orban, kampanyasında enerji güvenliğini ön plana çıkararak, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'i boru hattı krizini kullanarak hükümeti istikrarsızlaştırmaya çalışmakla suçladı.

Orban sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Cumhurbaşkanı Zelenskiy, petrol ambargosu ile Macar aileleri ve girişimcileri cezalandırmak istiyor. Ukrayna yanlısı bir hükümet getirmek için Macaristan'a şantaj yapıyor ve tehdit ediyor. Buna izin vermeyeceğiz" dedi.

Kiev'in Koşulları ve Onarım Süreci

Kiev yönetimi ise boru hattının şu anda çalışır durumda olmadığını savunuyor ve herhangi bir onarım için Rusya ile ateşkes yapılması gerektiğini belirtiyor. Zelenskiy, onarımın yaklaşık altı hafta sürebileceğini ancak bu işe öncelik vermek için somut bir gerekçe görmediğini ifade etti.

Uluslararası Tepkiler ve Gerilim

Macaristan ve Slovakya, hasarlı bölümü incelemek üzere ortak bir uzman paneli oluşturmuş ve bölgeye erişim talep etmişti ancak Ukrayna bu talebe yanıt vermedi. Avrupa Komisyonu, iki ülkenin hasarlı kısmı incelemek için araştırma misyonu gönderme önerisini taraflar arasındaki çıkmazı aşmak için olumlu bir adım olarak değerlendirdi.

Her iki hükümet de altyapının işlevsel olduğunu kanıtladığını iddia ettikleri uydu görüntülerini kamuoyuyla paylaştı.

Ekonomik Gerilimler

Macaristan, Ukrayna'nın onarım çalışmalarını siyasi amaçlarla kasıtlı olarak geciktirdiğini ileri sürerek, Kiev'e yönelik 90 milyar euroluk Avrupa Birliği kredi paketini bloke etti. Geçen hafta ise Macar yetkililer, Budapeşte yakınlarında büyük miktarda nakit ve altın taşıyan bir Ukrayna konvoyuna el koydu ve kara para aklama soruşturması başlattı.

Macaristan Ulaştırma Bakanı Janos Lazar, el koyma işleminin boru hattı krizine doğrudan bağlantılı olduğunu ve Druzhba üzerinden petrol akışı yeniden başlamayana kadar bu varlıkların iade edilmeyeceğini açıkladı.