BBC muhabirleri, kartel savaşlarının sahnesi haline gelmiş Meksika'nın Culiacán şehrinde yaşananları aktardı. Şehrin merkezinde gerçekleşen silahlı saldırının ardından sağlık görevlisi Héctor Torres, "Her yerde sürekli bir korku var" ifadelerini kullandı.

53 yaşındaki Héctor ve meslektaşı 28 yaşındaki Julio César Vega, saldırı sonrası olay yerine giderek hayatını kaybeden bir işletme sahibinin cesedini buldu. Kadın, ölen adamın eşi, çaresizce yanlarına koştu. Héctor, adamın hayati fonksiyonlarını kontrol ettikten sonra cesedi örttü.

Sinaloa Karteli'nde iç savaş

Son bir buçuk yıldır, dünyanın en büyük ve en korkulan uyuşturucu çetelerinden Sinaloa Karteli kendi içinde çatışmalara sahne oluyor. Bu çatışma, kartel liderlerinden birinin oğlunun diğerine ihanet etmesiyle başladı. ABD'de tutuklu bulunan lider Ismael "El Mayo" Zambada'nın yokluğu, bölgede kaosa neden oldu. Sağlık görevlisi Héctor, bölgede şiddetin hiç bu kadar kötüleşmediğini belirtti. Bu durum, El Mencho'nun ölümü sonrası kartel şiddetinin artması ile paralellik gösteriyor.

Geçen yıl acil yardım çağrıları %70'ten fazla artarken, müdahale edilen vakaların çoğu ölümle sonuçlanıyor. Kartel mağdurlarının çok azı hayatta kalabiliyor, şehirde hiçbir yer güvenli değil. Okullar, hastaneler ve cenazeler bile saldırıya uğruyor.

Kartelin aile yapısı ve uyuşturucu ticareti

Héctor, Sinaloa Karteli'nin bir aile gibi olduğunu, üyelerin birlikte yemek yiyip kardeş gibi olduklarını anlattı. Ancak aniden başlayan çatışmalar ölümcül bir kan davasına dönüştü. Kartel, fentanil adlı ölümcül uyuşturucu üretimi ve ABD'deki opioid krizinden milyarlarca dolar kazanan bir organizasyona dönüştü.

ABD ve Meksika hükümetlerinin tepkisi

ABD Başkanı Donald Trump, Sinaloa Karteli ve diğerlerini terör örgütü ilan etti, fentanili kitle imha silahı olarak nitelendirdi. Meksika hükümeti uyuşturucu kaçakçılarını kontrol altına alamazsa doğrudan askeri müdahale tehdidinde bulundu. Culiacán'a gönderilen binlerce asker, kontrol noktaları ve zırhlı araçlarla güvenlik önlemlerini artırdı.

Saldırılar ve kaçırmalar

Garajda gerçekleşen saldırıda, üç kişi kaçırıldı ve ağır silahlı birlikler kaçırılanların izini sürüyor. Culiacán'da kaçırılmak, ölümden daha kötü bir kader olarak görülüyor. Hafta başında ana alışveriş merkezlerinden birinde işkence edilmiş bir ceset bulundu; kafatası yontulmuş, gözleri çıkarılmıştı. Yanında karteller arası mesaj niteliğinde bir not vardı.

Şehirde artan şiddet ve cinayetler

Şehrin refah seviyesinin yüksek olduğu bölgelerde bile şiddet hakim. Gazeteci Ernesto Martínez, 16 yaşında bir çocuğun San Rafael semtinde vurularak öldürüldüğünü aktardı. Martínez, "Eskiden daha fazla polis ve asker vardı ama cinayetler azalmadı, günde ortalama beş-altı cinayet işleniyor" dedi.

Çete üyesinin itirafları ve öngörüler

BBC, Sinaloa örgütlerinden biriyle yaptığı görüşmede, kartel üyeleri hükümetin müdahalesini istemiyor ve ölümcül çatışmanın süreceğini belirtiyor. Görüşmeci "Marco" adını kullanan kişi, masum insanların öldüğünü kabul etti. Yanındaki Miguel ise, şiddetin ancak tek bir grup kalana kadar devam edeceğini söyledi.

Kayıplar ve annelerin mücadelesi

Kartel şiddeti nedeniyle kayıp sayısı artıyor. Reynalda Pulido, 2020 Aralık'ta kaybolan oğlu Javier Ernesto'yu arıyor ve Mothers Fighting Back (Karşı Koyan Anneler) grubuna liderlik ediyor. Kadınlar, kayıp yakınlarının fotoğraflarını sokak lambalarına yapıştırarak arama faaliyetleri yürütüyor. Ancak aramalarda henüz sonuç alınamadı.

Fentanil üretimi ve ticareti

Kartelin sahip olduğu bir bodrumda uyuşturucu üretimi yapan "Román" adlı kişi, fentanil paketlerini ABD'ye göndermeye devam ettiklerini söyledi. Bir kilogram fentanilin değeri yaklaşık 20.000 dolar, New York gibi şehirlerde fiyatı 29.000 dolara kadar çıkabiliyor. Román, hükümet baskılarına rağmen üretimi durdurmadıklarını belirtti.

Hükümet yetkililerinin açıklamaları

Meksika hükümeti, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede ilerleme sağladığını ve ABD'ye giden fentanil arzını %50 azalttığını açıkladı. Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Sinaloa'daki şiddet artışını kartel içi güç mücadelesine bağladı ve hükümetin sivillere zarar vermemek için çaba gösterdiğini ifade etti. Bu konuda detaylı bilgi için Meksika'da Jalisco Yeni Nesil Karteli liderinin öldürülmesi ve etkileri makalemize göz atabilirsiniz.

Son saldırı ve sağlık görevlilerinin müdahalesi

Héctor ve Julio, şehir merkezinde meydana gelen başka bir silahlı saldırıya çağrıldı. Göğsünden vurulan bir adam yerde kan kaybederken, polis helikopteri üstlerinde uçuyordu. Her iki yaralı da ilk müdahaleden sonra hastaneye kaldırıldı. Ordu, hastanenin çevresini silahlı kordonla koruma altına aldı. Héctor, "Bunlar Kasım ayından beri hayatta kalan ilk kurbanlar" dedi.