SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu COVID-19 hastalığına yol açan virüsün mutasyonlar geçirmeye devam ettiği biliniyor. Ancak "Cicada" olarak adlandırılan BA.3.2 varyantının yeniden ortaya çıkması, uzmanların dikkatini çekti.

İlk olarak 2024 yılında tespit edilen bu varyant, bir süre geri planda kalmasının ardından hızla yayılmaya başladı. Avrupa'da son aylarda bildirilen COVID-19 vakalarının yaklaşık %30'unun Cicada varyantından kaynaklandığı ifade ediliyor.

Varyantın Hastalık Şiddeti ve Aşı Etkinliği

Uzmanlar, şu ana kadar Cicada varyantının daha ağır hastalığa yol açtığına dair bir kanıt bulunmadığını belirtiyor. Ancak genetik yapısındaki farklılıklar sebebiyle, mevcut aşıların bu varyanta karşı etkinliğinin azalabileceği değerlendiriliyor.

Omicron Soyundan Gelen BA.3.2

BA.3.2 varyantı, 2021'de ortaya çıkan Omicron varyantının bir alt türü olarak ortaya çıktı. Yeni varyant, virüsün hücrelere girişini sağlayan "spike" proteininde %70-75 oranında genetik değişiklik barındırıyor. Bu protein, aşıların hedef aldığı ana yapı olduğundan, değişiklikler bağışıklık sisteminin virüsü tanımasını zorlaştırabilir.

İlk kez Kasım 2024'te Afrika'da tespit edilen BA.3.2, 2025 boyunca yayılmaya devam etti ve 2026 Şubat itibarıyla en az 23 ülkeye ulaştı. Bu hafta virüsün ABD'ye de sıçradığı bildirildi.

Aşıların Etkisindeki Azalma Nedeni

Virginia Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Doç. Dr. Kyle B. Enfield, mevcut COVID-19 aşılarının son yıllarda baskın olan JN.1 varyantı ve türevlerine göre geliştirildiğini belirtiyor. Ancak BA.3.2, genetik anlamda bu varyantlardan belirgin şekilde farklılaşıyor.

"Uzun süre sonra tanıdığınız birini, görünümündeki değişiklikler nedeniyle tanımak zaman alabilir. Virüs de benzer şekilde değiştiğinde, bağışıklık sistemi onu tanımakta gecikebilir." – Doç. Dr. Kyle B. Enfield

Bu durum, aşıların halen koruma sağlasa da bağışıklık sisteminin yeni varyanta karşı tepki vermesinin daha uzun sürebileceği anlamına geliyor.

Daha Bulaşıcı, Ancak Daha Ağır Değil

BA.3.2 varyantının en önemli özelliği, bağışıklık sisteminden kısmen kaçabilmesi. Bu da daha fazla kişiyi enfekte etme potansiyelini artırıyor. Ancak mevcut verilere göre bu varyant ağır hastalığa yol açmıyor ve ölüm oranını artırdığına dair kanıt bulunmuyor. Yine de kronik hastalığı olan bireyler için riskin devam ettiği vurgulanıyor.

Uzmanlardan Korunma Tavsiyeleri

Varyantın yayılmasıyla birlikte uzmanlar, temel korunma önlemlerinin önemini tekrar hatırlatıyor. Enfield, "Kaliteli maskelerin (N95/KN95) kullanımı, el hijyeni ve hastalık belirtileri görüldüğünde evde kalmak, bulaşma zincirini kırmak açısından kritik" diyor.

Ayrıca kalabalık ve kapalı alanlarda geçirilen sürenin azaltılması enfeksiyon riskini düşüren önemli bir faktör. Risk grubundaki kişilerin ise sağlık profesyonellerine danışarak bireysel önlemler alması öneriliyor.

'Cicada' Adının Kaynağı

BA.3.2 varyantı, ilk olarak 2024 sonlarında Güney Afrika'da tespit edildi. Diğer varyantların gölgesinde kalmasına rağmen yaklaşık bir yıl sonra yeniden ortaya çıkarak vakalarda artışa neden oldu. Time dergisi, bu "kaybolup tekrar ortaya çıkma" döngüsünün, Ağustos böceklerine benzetildiği için varyanta "Cicada" adı verildiğini aktarıyor.

Belirtiler ve Test Durumu

Cicada varyantının belirtileri önceki COVID-19 varyantlarından farklı görünmüyor. Hastalar genellikle boğaz ağrısı, ateş veya üşüme, baş ağrısı, öksürük, kas ağrıları ve burun akıntısı gibi şikayetlerle başvuruyor. Bu semptomlar grip ile benzerlik gösterdiği için kesin tanı için test yapılması gerekiyor.

Çoğu vakada semptomlar birkaç gün ile bir hafta arasında sürüyor. Uzmanlar, mevcut testlerin virüsün daha az değişen bölgelerini hedef alması nedeniyle Cicada varyantını da tespit edebileceğini düşünüyor, ancak kesin veri bulunmuyor.