İsrail'in Haaretz gazetesi, ABD-İsrail-İran savaşı sonrasında bölge ülkelerinin ABD'ye olan bağımlılıklarını azaltma yoluna gideceğini yazdı. Türkiye'nin ise bölgesel güvenlik mimarisinde merkezi bir rol üstleneceği öne sürüldü.

Haaretz'den Türkiye'nin Artan Etkisi

Haaretz'de yayımlanan analizde, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü'nden Elad Giladi, "İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye" başlıklı değerlendirmesinde, savaşın ardından bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü değişiklikler yaptığını belirtti.

Kapalı kapılar ardındaki diplomatik görüşmelerle ABD'ye olan güvenlik bağımlılığının en aza indirilmeye çalışıldığına dikkat çekilen yazıda, Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendirme sürecinde olduğu vurgulandı. Türkiye'nin bu süreçte kilit aktör olduğu ifade edildi.

Türkiye'nin Stratejik İlişkileri ve Dört Ülke Zirvesi

Yazıda, Türkiye'nin son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik seviyeye taşıdığı belirtildi. 19 Mart'ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasında gerçekleştirilen dörtlü zirvenin, bu yeni arayışın somut bir örneği olduğu kaydedildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın "Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır" yaklaşımının Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık bulduğu ifade edildi. Ayrıca Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayisinin, Körfez ülkeleri için ABD'ye alternatif bir "güvenlik çeşitlendirmesi" sunduğu belirtildi.

Kademeli Bağımlılık Azaltma ve Bölgesel Güvenlik

Analizde, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak istemediği, ancak Washington'u tek güvenlik garantörü değil bir partner olarak konumlandırmak istediği aktarıldı. Savaşın, Türkiye'nin bölgedeki etkisini artıracak bir dönüm noktası olduğunu vurgulandı.

Savaşın; sadece İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesi değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir.

İsrail'in Yeni Bölgesel Yapıdaki Konumu

Körfez ülkelerinin misillemeler nedeniyle İran'a ilişkin İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı ancak siyasi olarak Tel Aviv ile aynı blokta görünmekten kaçındığı belirtildi. Bu durumun, Türkiye'nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail'in dışarıda kalmasına yol açabileceği yorumuna yer verildi. Bu değerlendirme, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Netanyahu'nun katliam şebekesiyle ilgili açıklamaları ile paralellik gösteriyor.