Yemen'deki İran destekli Husi isyancılar, Cumartesi günü savaşa aktif katılarak bölgedeki hassas dengeleri daha da karmaşık hale getirdi. Grup, İran ve bölgesel müttefiklerinin Lübnan, Irak ve Filistin'deki direnişini desteklemek amacıyla İsrail'in kritik askeri noktalarına ilk balistik füze saldırısını gerçekleştirdiğini açıkladı.

ABD'nin yaklaşık 2 bin 500 deniz piyadesini bölgeye göndermesi, Başkan Donald Trump'ın kara harekâtı ihtimaline dair endişeleri artırırken, Pakistan hükümeti de Pazar günü savaşın sona erdirilmesi için bölgesel güçlerle görüşmeler yapmak üzere hazırlıklara başladı.

ABD ve İsrail'in Misilleme Operasyonları

Öte yandan ABD ve İsrail, İran'ın İsrail ve Körfez ülkelerini hedef alan saldırılarına karşılık vermeye devam ediyor. Savaşın farklı cephelerinde İran, Lübnan, İsrail, Irak ve Körfez ülkelerinde toplamda 3 binden fazla can kaybı yaşandı.

Savaşın ikinci ayına girmesi, küresel petrol ve gaz tedarikini tehdit ederken, gübre sıkıntısı ve bölgedeki hava ulaşımında aksamalar meydana geldi. İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürüyor ve bu durum uluslararası piyasalarda belirsizliğe yol açıyor.

Bab el-Mandeb ve Deniz Ulaşımında Riskler

Husilerin savaşa dahil olması, dünya ticaretinin %12'sinin geçtiği Kızıldeniz'deki Bab el-Mandeb Boğazı'nda nakliye gemilerine yönelik riskleri artırabilir. Ancak BM'nin talebi üzerine İran, 28 Şubat'tan beri fiilen kapalı olan Hürmüz Boğazı'ndan insani yardım ve tarım ürünlerinin geçişine izin vermeyi kabul etti.

Diplomatik Gelişmeler ve Tansiyon

ABD Başkanı Trump, Tahran'a 6 Nisan'a kadar boğazı koşulsuz açması için süre verirken, aksi takdirde saldırıların şiddetleneceğini ve İran'ın daha önce görülmemiş şekilde vurulacağını belirtti. Bu süre, aynı zamanda çatışmaları durdurmak için diplomatik çabaların sürdürülmesine olanak tanımayı amaçlıyor.

İran'dan gelen görgü tanıkları, İsrail ordusunun ülkenin deniz silahları üretim tesislerine yönelik ağır saldırılar düzenlediğini ve bu saldırıların birkaç gün içinde tamamlanmasının beklendiğini bildirdi. İran ise İsrail'e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık verdi. İsrail Savunma Kuvvetleri, bu saldırıların önlendiğini açıkladı.

Körfez ülkeleri de sabah saatlerinde Tahran'dan atılan insansız hava araçları ve füzelerin engellendiğini duyurdu. İsrail ayrıca, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun ifadesine göre kuzey İsrail topluluklarını korumak amacıyla Lübnan'daki kara operasyonlarını sürdürüyor. Bu operasyonlarda 2 Mart'tan beri beş İsrail askeri hayatını kaybetti.

Lübnan'da İsrail'in Cumartesi günü düzenlediği saldırıda üç gazeteci hayatını kaybetti. Lübnanlı yetkililer saldırıyı savaş suçu olarak nitelendirip kınadı. İsrail ordusu, Hizbullah'ın Al Manar kanalının tanınmış muhabirlerinden birini özellikle hedef aldığını ve onu "gazeteci kisvesi altında Hizbullah terör örgütü içinde faaliyet göstermekle" suçladı.

Pakistan'ın Bölgesel Barış Girişimi

Bu gelişmelerin ardından Pakistan, Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır'ın savaşın sona erdirilmesi amacıyla İslamabad'a üst düzey diplomatlar gönderme kararı aldı. Diplomatik heyet Pazar günü iki günlük ziyaret için ülkeye ulaşacak.

Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ile bölgedeki çatışmalar hakkında kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdiklerini ifade etti. Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Türk mevkidaşına yaptığı telefon görüşmesinde Tahran'ın son diplomatik çabalara şüpheyle yaklaştığını belirtti. İran devlet medyası, Arakçi'nin ABD'yi "mantıksız taleplerde bulunmak ve çelişkili eylemler sergilemekle" suçladığını aktardı.

ABD'nin elçisi Steve Witkoff, Washington'un olası bir ateşkes için İran'a sunduğu 15 maddelik listeyi açıkladı. Bu listede Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın nükleer programının kısıtlanması önerileri yer aldı. Tahran ise listeyi reddederek tazminat ve su yolu üzerindeki egemenliğinin tanınmasını içeren beş maddelik bir öneri sundu.

İslamabad, hem ABD hem de İran ile iyi ilişkileri sayesinde arabuluculuk rolü üstlenerek, iki taraf arasındaki boşlukları doldurmaya ve bölgedeki düşmanlık ile kargaşayı mümkün olan en kısa sürede sona erdirmeye odaklandığını belirtiyor. Bu diplomatik çabalar, ABD, İran ve Türkiye arasında arabuluculuk görüşmeleri ile paralellik gösteriyor.

Can Kayıpları

Bir aydır devam eden çatışmalarda ölenlerin sayısı İran'da 1.900, Lübnan'da 1.100, Körfez ülkelerinde 22, İsrail'de ise 20'yi aştı. Ayrıca savaşta toplam 13 ABD askeri hayatını kaybetti.

Bu karmaşık bölgesel kriz, uluslararası ilişkilerde önemli bir gündem oluşturuyor. Bu bağlamda, STRATCOM 2026 Zirvesi'nde ABD-İsrail arasında öngörülemeyen gerilimler ve bölgesel krizlerin riskleri ele alındı.

Türkiye'nin bölgesel barış ve işbirliği yaklaşımı da önemli bir rol oynuyor. İletişim Başkanı Fahrettin Duran, STRATCOM 2026'da Türkiye'nin stratejik iletişim ve müzakere vizyonunu paylaşarak, bölgesel barışın güçlendirilmesi için diplomasiye verdiği önemi vurguladı.