Belarus parlamentosu, Rusya'daki benzer yasaları örnek alan ve LGBTQ+ haklarını savunanlara yönelik cezai yaptırımları içeren yasa tasarısını 2 Nisan 2026 Perşembe günü kabul etti. Bu tasarı, geçen ay alt kanattan geçtikten sonra üst kanattan da onay aldı.

Yasa, Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun imzasına sunulacak ve kısa sürede yürürlüğe girmesi bekleniyor. Aleksandr Lukaşenko'nun Kuzey Kore ziyareti de bölgedeki politik atmosferi etkiliyor.

Yasada Öngörülen Cezalar

Yeni düzenlemeye göre eşcinsel ilişkiler, cinsiyet değişikliği, çocuk sahibi olmayı reddetme ve pedofili propagandası yapmak gibi faaliyetler para cezası, kamu hizmeti ve 15 güne kadar hapis cezası ile cezalandırılabilecek.

Belarus'ta LGBTQ+ Haklarının Tarihçesi

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1994 yılında eşcinsellik suç olmaktan çıkarılmıştı ancak eşcinsel evlilikler yasalarca tanınmıyor ve LGBTQ+ haklarına ilişkin kapsamlı koruyucu düzenlemeler bulunmuyor. Ülkeyi 30 yılı aşkın süredir yöneten Aleksandr Lukaşenko, kamuoyunda eşcinselliği sık sık alay konusu yapmasıyla biliniyor.

İnsan Hakları ve Uluslararası Tepkiler

Belarus, insan hakları ihlalleri ve 2022'deki Ukrayna işgali sırasında Rusya'nın kendi topraklarını kullanmasına izin vermesi nedeniyle Batılı ülkelerin ağır yaptırımlarına maruz kalıyor. Bu durum, Batılı ülkelerin Belarus'a yönelik yaptırımları ile yakından ilişkilidir.

Mevcut Baskılar ve Yasa Sonrası Durum

Ülkede LGBTQ+ dernekleri kapatılmış durumda ve güvenlik güçleri özel partilere sık sık baskın düzenliyor. Hak savunucuları, Sovyet döneminden kalma KGB'nin LGBTQ+ bireyleri iş birliğine zorlamak için şantaj yöntemleri kullandığını ifade ediyor.

"LGBTQ+ bireyler bu yasa onaylanmadan önce de darp, tutuklama ve alayla karşı karşıyaydı; ancak şimdi kolluk kuvvetleri baskı için yasal bir zemin elde etti," diyor Belarus merkezli trans hakları grubu TG House yöneticisi Alisa Sarmant.

Sarmant, yetkililerin eşcinselleri, trans bireyleri ve pedofilleri aynı kefeye koyarak toplumsal dışlanmayı artırdığını ve Belarus'un Rusya'nın deneyimini kopyalayarak LGBTQ+ bireyler için dayanılmaz koşullar yarattığını belirtiyor.

Rusya'nın Sert Uygulamaları Örnek Alınıyor

Belarus'un bu adımı, Rusya'nın son yıllarda kabul ettiği baskıcı yasalarla büyük benzerlik taşıyor. Rusya'da cinsiyet değişikliği ve cinsiyet uyum operasyonları resmi belgelerde yasaklanmış, LGBTQ+ bireylerin kamu temsili engelleniyor.

Moskova yönetimi ayrıca "uluslararası LGBTQ+ hareketi"ni "aşırı uç" bir örgüt olarak tanımlıyor ve bağlantılı bireyler altı yıla kadar hapis cezası alabiliyor.