Euronews'un özel olarak elde ettiği bir belge, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinden, İsrail ordusu ve polis güçlerine Batı Şeria'daki Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetinin engellenmesi için verilen talimatları ortaya koyuyor.

"Başbakanın Yahudiye ve Samiriye'deki Milliyetçi Suçlarla Mücadele Direktifi" adlı ve kamuya açık olmayan bu belge, Netanyahu yönetimi açısından alışılmadık bir adım olarak değerlendiriliyor. Yahudiye ve Samiriye, günümüzde Batı Şeria olarak bilinen bölgenin İncil'deki isimleridir.

Ordu Güçleri Batı Şeria'ya Kaydırıldı

Geçen hafta İsrail ordusu, Lübnan'daki saldırılardan Batı Şeria'ya birliklerini kaydırdığını duyurdu. Bu, İsrail'in ilk kez aktif bir savaş cephesinden askerlerini alarak daha az kritik kabul edilen bir alana yönlendirmesi olarak dikkat çekiyor.

Bu gelişme, İsrail Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir'in Gazze, Lübnan, Suriye ve Batı Şeria'daki çoklu cephelerde yaşanan ciddi insan gücü sıkıntısına dair uyarılarının hemen ardından geldi.

Batı Şeria'daki Durum ve Yerleşimci Faaliyetleri

Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te yaklaşık 700.000 yerleşimci ile 3,8 milyon Filistinli yaşıyor. Uluslararası hukuk açısından, İsrail'in bu bölgelerdeki varlığı yasadışı olarak kabul ediliyor. Yerleşim faaliyetleri, özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın seçilmesinden sonra istikrarlı bir şekilde artış gösterdi.

Trump yönetimi, seleflerinden farklı olarak yerleşimlerin genişlemesini kınamak yerine bu konuda daha destekleyici bir tutum sergiledi ancak Batı Şeria'nın ilhak planlarına karşı çıktı.

İsrailli savunuculuk örgütü Peace Now'un verilerine göre, İsrail 2025 yılının ilk üç ayında, 2024 yılının tamamına kıyasla daha fazla yerleşim konutuna onay verdi.

Radikal Yerleşimcilerin Etkisi ve Yeni Hükümet Kurumları

Radikal Yahudi yerleşimci gruplar, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich gibi sertlik yanlısı politikacıların desteğini aldı. Smotrich, 2023 yılında "Yerleşimler İdaresi" adlı, yerleşimlerin genişletilmesi kararlarının hızlandırılması amacıyla kendisi tarafından denetlenen yeni bir hükümet organı kurdu.

Başbakan Talimatı ve Güvenlik Kabinesi Kararı

Euronews'un elde ettiği başbakan talimatı, 25 Mart'taki son güvenlik kabinesi toplantısında açıklandı. Talimata göre, Batı Şeria'daki İsrail ordusu "milliyetçi suçlarla mücadeleyi güçlendirmek ve çatışma bölgelerinde kuvvetlerin etkin varlığını sağlamak için takviye edilecek."

Bölgede, Filistin ve İsrail'in ortak denetiminde bulunan B Bölgesi'nde yeni yerleşim karakollarının kurulmasına izin verilmeyecek.

Netanyahu geçmişte yerleşimcilerin şiddet eylemlerini kınasa da bu tür olayları genellikle birkaç aşırı unsurun işi olarak tanımlıyordu. Bu yeni politika değişikliği ve askerlerin geri çağrılması bu bakımdan dikkat çekici. Bu gelişmeler, Batı Şeria'da Yahudi yerleşimcilerin Filistin köylerine saldırıları ile bağlantılı olarak değerlendirilebilir.

Ekonomik Yaptırımlar ve Kabine Üyelerine Üstü Kapalı Mesaj

Yönerge, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin bu operasyonlar nedeniyle ortaya çıkan maliyetleri gerekçesiyle yerleşimcilere karşı uygulanacak ekonomik yaptırımların ana hatlarını da belirliyor.

Hükümet bakanları, "Yahudiye ve Samiriye'deki milliyetçi suçlarla mücadeleyi" desteklemeye çağrılırken, bu durum Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ile Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'e üstü kapalı bir uyarı olarak yorumlanıyor. Her iki bakan da birçok Avrupa ülkesi tarafından seyahat yasağı ve diğer yaptırımlara maruz kaldı.

Hilltop Youth ve Gençlik Üzerine Özel Yönetim

Belgede, Batı Şeria'da yaşayan ve tüm Filistinlilerin sürülmesini savunan aşırı dinci-milliyetçi Yahudi gençlerin oluşturduğu "Hilltop Youth" (Doruk Gençliği) fenomenine özel bir yönetim kurulacağından bahsediliyor.

Bu gençler, Filistinlilere ait özel arazilerde karakollar kurmak, saldırmak, mülkleri tahrip etmek ve yağmalamakla suçlanıyor. Ayrıca, karakol tahliyeleri sırasında İsrail askerleri ve polisle şiddetli çatışmalara girdiler. Hem Smotrich hem de Ben-Gvir bu gençleri "öncüler" olarak övdü.

Yeni yönetimin, risk altındaki gençlere eğitim ve terapi müdahaleleri yoluyla şiddetten uzaklaştırma hedefi bulunuyor.

Birleşmiş Milletler Verileri ve Son Durum

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, 2025 yılında Batı Şeria'da 1.800'den fazla saldırı gerçekleşti ve yaklaşık 1.600 Filistinli yerinden edildi. Aynı yıl içinde 240 Filistinli yerleşimciler veya ordu tarafından hayatını kaybetti.

Diğer yandan, 2025 yılında 17 İsrailli Filistinliler tarafından öldürüldü.

Bu gelişmeler, Almanya Başbakanı Merz'in İsrail'in Batı Şeria yerleşim planına yönelik sert eleştirileri ile uluslararası alanda da yankı bulmaktadır.