Almanya Başbakanı Friedrich Merz, 10 Mart 2026 Salı günü Berlin'de düzenlenen basın toplantısında, İsrail'in Batı Şeria'da başlattığı yerleşim projesini "büyük bir hata" olarak nitelendirdi. Çek Cumhuriyeti Başbakanı Andrej Babis ile birlikte yaptığı açıklamada, Merz, bölgedeki gelişmeleri "ilhak girişimi" olarak tanımlayarak, İsrail hükümetine bu faaliyetleri durdurma çağrısında bulundu.

Merz, bu projenin iki devletli çözüm şansını zorlaştıracağını belirterek, İsrail hükümetinden kararlarını yeniden gözden geçirmesini istedi. 2025 Ağustos ayında onaylanan "E1 projesi", Kudüs'ün doğusunda, Batı Şeria topraklarında 12 kilometrekarelik bir alanda 3 bin 400 konutun inşasına olanak sağlıyor.

Avrupa'dan Birleşik Mesaj Vurgusu

Başbakan Merz, Avrupa'nın bu kritik konuda birleşik bir tutum sergilemesi gerektiğini vurguladı. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise geçen yıl projeyi savunmuştu. Smotrich, 2025'in ortalarında yaptığı açıklamada, "Filistin devleti sloganlarla değil, eylemlerle masadan siliniyor. Her yerleşim, her mahalle ve her konut, bu tehlikeli fikrin tabutuna çakılan bir başka çividir" ifadelerini kullanmıştı.

Almanya Dışişleri Bakanı'nın İsrail Ziyareti ve İtidal Çağrıları

Güvenlik endişeleri nedeniyle İsrail'e sürpriz bir ziyaret gerçekleştiren Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Merz'in duruşunu destekleyerek İsrail hükümetinin Batı Şeria politikalarını eleştirdi. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinden olan Wadephul, "Alman hükümetinin talebi, İsrail hükümetinin bu planları kapsamlı şekilde yeniden değerlendirmesidir" dedi.

Kudüs'te İsrailli mevkidaşı Gideon Sa'ar ile görüşen Wadephul, "Filistinlilerin gelecekte kendi devletlerine sahip olma ihtimalinin tamamen ortadan kalktığı bir durum yaratılmamalıdır" ifadelerini kullandı. Ayrıca, hafta sonu düzenlenen saldırılarda üç kişinin hayatını kaybettiği bilgisi sonrası, "radikal yerleşimciler tarafından gerçekleştirilen şiddeti" sert biçimde kınadı. Bakan, "İsrail hukuk devleti, bu şiddet eylemlerine karşı en yüksek kararlılıkla hareket etmelidir" diye ekledi.

İsrail Dışişleri Bakanı'nın Tepkisi

Yerleşimlerin genişletilmesine yönelik eleştirilere yanıt veren İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, Aralık 2025'te yaptığı açıklamada, "Yabancı hükümetler, Yahudilerin İsrail topraklarında yaşama hakkını kısıtlayamaz. Bu tür çağrılar ahlaki açıdan yanlıştır ve Yahudilere karşı ayrımcılıktır" ifadelerini kullandı.

Sa'ar, kabinenin yeni yerleşim birimleri kurma kararının, İsrail'in karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerine karşı bir önlem olduğunu belirtti.

Uluslararası Hukuk ve Sahadaki Durum

Uluslararası hukuk açısından İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimleri yasa dışı sayılırken, İsrail bu durumu kabul etmeyip, yerleşimlerin durumunun karşılıklı müzakerelerle belirlenmesi gerektiğini savunuyor.

Son medya raporlarına göre, bu yönetim altında yerleşimciler için arazi edinimi büyük ölçüde kolaylaşmış durumda. Bölgedeki yaklaşık 3 milyon Filistinli ile birlikte yaklaşık 500 bin İsrailli yaşıyor.

Bahsi geçen proje, İsrail'in 2017'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşan genişleme hamlesinin bir parçası olarak görülüyor. Aralık 2025'te 19 yeni yerleşim alanının onaylanmasıyla süreç hız kazanmıştı. Maliye Bakanı Smotrich, Ağustos ayında yaptığı açıklamada, yerleşimlerin "bir Filistin terör devletinin kurulmasını engellemek için" onaylandığını ve Filistin devletinin tanınmasına yönelik adımlara sahada karşılık verileceğini ifade etmişti.

Bu gelişmeler, Almanya Başbakanı Merz'in İran'a yönelik saldırılar hakkındaki endişeleri ile bölgedeki gerilimlerin artışını göstermektedir.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un Filistin meselesi ve küresel adalet çağrıları da bu bağlamda önemli bir perspektif sunmaktadır.