İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in danışmanı Ali Ekber Velayeti, ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditlerine karşı sert bir uyarıda bulundu. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, direniş cephesinin Babü’l Mendeb Boğazı'nı, Hürmüz Boğazı gibi stratejik bir merkez olarak gördüğünü belirtti.

Velayeti, Washington'un "aptalca hatalarını tekrarlaması durumunda," enerji akışının ve küresel ticaretin tek bir hamleyle ciddi şekilde zarar göreceğini ifade etti.

Babü’l Mendeb Boğazı'nın Stratejik Önemi

Babü’l Mendeb Boğazı, Arap Yarımadası tarafında Yemen, Afrika kıtasında ise Cibuti ve Eritre arasında yer alıyor. Hint Okyanusu ve Aden Körfezi’nden gelen gemiler, Süveyş Kanalı'na ulaşmak için bu geçiş noktasını kullanmak zorunda.

Yaklaşık 115 kilometre uzunluğunda ve 36 kilometre genişliğindeki bu boğaz, 1869’da Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla uluslararası deniz ticaretinin en kritik noktalarından biri haline geldi. Avrupa ile Asya arasındaki en kısa deniz rotası bu kanal üzerinden sağlanıyor.

Kızıldeniz koridoru, dünya deniz trafiğinin en yoğun bölgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Tüm deniz ticaretinin dörtte biri bu güzergahtan geçiyor. Enerji ticaretinde ise Hürmüz Boğazı kapanmış durumda olsa da, küresel petrol ticaretinin yaklaşık %20’si buradan yapılırken, Babü’l Mendeb Boğazı kapanırsa petrol ticaretinin %12’si daha kısıtlanacak.

Enerji Akışında Hayati Rol

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, her gün yaklaşık 5 milyon varil petrol, Orta Doğu ve Asya'dan Batı'ya bu boğaz üzerinden taşınıyor. Ayrıca, küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin %8’i Babü’l Mendeb Boğazı’ndan sağlanıyor. Bu durum, boğazın küresel enerji arzının en önemli damarlarından biri olduğunu gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması nedeniyle Kızıldeniz'in küresel ticaretteki önemi artarken, Suudi Arabistan da Yanbu limanından çıkan petrol akışını Babü’l Mendeb Boğazı üzerinden yönlendirmeye başladı. Riyad, doğudaki petrol sahalarından buraya milyonlarca varil petrolü boru hattıyla sevk ediyor.

Ham petrol ve doğalgazın yanı sıra, doğu ile batı arasındaki ana ticaret yolunda her gün onlarca kargo gemisi bu boğazdan geçiyor.

Babü’l Mendeb Kapanırsa Ever Given Krizi Gibi Etkiler Yaşanabilir

Boğazın kapanması, beş yıl önce Süveyş Kanalı’nda yaşanan Ever Given krizi benzeri sonuçlar doğurabilir. Mart 2021’de Panama bayraklı Ever Given konteyner gemisi, Süveyş Kanalı'nda karaya oturarak trafiği yaklaşık bir hafta boyunca durdurmuştu. Bu durum küresel tedarik zincirinde aksamalara ve fiyat artışlarına yol açmıştı.