Avrupa Komisyonu, Macaristan Başbakanı Viktor Orban ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’e, Druzhba petrol boru hattındaki gerilimi artıran provokatif açıklamalarını derhal azaltmaları çağrısında bulundu.

Boru hattındaki petrol akışının durması sonrası, Aralık ayında Orban, 27 AB liderinin onayladığı 90 milyar euro tutarındaki Ukrayna kredisine veto koymuştu.

AB Komisyonu’ndan Uyarı

AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Sözcüsü Olof Gill, 6 Mart Cuma günü yaptığı açıklamada, "Şu anda çok fazla tırmandırıcı ve provokatif söylem var. Tüm taraflardan gelen bu tür ifadelerin ortak hedeflere ulaşmaya yardımcı olmadığını düşünüyoruz," dedi.

Son 24 saat içinde Orban, "Ukrayna petrol ablukasını kırmak" amacıyla askeri güç kullanma tehdidinde bulundu. Buna karşılık Zelenskiy, Orban’ı vetoyu kaldırmaya ikna etmek için Ukraynalı askerlere Macar liderin telefon numarasının verilmesini önerdi. Budapeşte ise bu teklifi "ölüm tehdidi" olarak değerlendirdi.

Gerginlikler Arttı

Macaristan, Cuma günü Ukrayna'ya gitmekte olan ve 40 milyon dolar, 35 milyon euro ile 9 kilogram altın taşıyan banka kargosunu alıkoydu. Kiev bu durumu "devlet terörü" olarak nitelendirdi.

Bu gelişmeler Brüksel’i de zor durumda bıraktı. Olof Gill, "Bu konuda tüm taraflarla aktif görüşmeler içerisindeyiz," ifadelerini kullandı. "Amacımız herkesin biraz sakinleşmesini, retoriği azaltmasını ve hedeflere ulaşmasını sağlamak: Rusya’ya saldırganlığı sona erdirmesi için baskı yapmak, Ukrayna’ya kredi sağlamak ve üye ülkelerin enerji güvenliğini korumak için gerekli her adımı atmak," diye ekledi.

Gill, Komisyon’un bu hedeflere ulaşmak için tüm taraflarla sakin ve uyumlu bir şekilde çalışmaya devam edeceğini belirtti.

Tehditler Kabul Edilemez

Zelenskiy’nin Ukraynalı askerlere Orban’ın telefon numarasını vermesi önerisi sorulduğunda, sözcü bu dilin kabul edilemez olduğunu vurguladı. "AB üyesi ülkelere yönelik tehditler olmamalıdır," dedi Gill.

Komisyon, Druzhba boru hattının onarımını hızlandırmak için olası mali destek seçeneklerini de değerlendirdi ancak detay vermedi.

Boru Hattı Tartışmaları ve Siyasi Gerilim

Druzhba boru hattının durumu, 27 Ocak’ta Rus insansız hava aracı saldırısının rapor edilmesinden bu yana tartışmaların odağında bulunuyor. Macaristan ve Slovakya, yaptırım muafiyetiyle Rus ham petrolü alma hakkına sahip olmalarına rağmen boru hattının siyasi nedenlerle kapatıldığını savunuyor. Ukrayna ise elindeki kanıtların boru hattının hasarlı olduğunu ve sevkiyatın devam edemeyeceğini gösterdiğini bildiriyor.

Zelenskiy, onarımın yaklaşık bir buçuk ay sürebileceğini ve sahadaki koşulların riskli olduğunu ifade etti.

Perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada Zelenskiy, "Paha biçilemez ve ödün verilemeyecek bazı şeyler ve ilkeler var. Onlar bizi öldürüyor ve biz Orban’a petrol vermek zorundayız çünkü o olmadan seçimleri kazanamaz," dedi.

AB Liderlerinin Diplomasi Çabaları

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Zelenskiy’den onarım çalışmalarını hızlandırmasını bizzat talep etti. Von der Leyen, bu hafta başında Zelenskiy ile görüşerek tüm taraflar için uygulanabilir bir çözüm bulmak adına yapıcı ve işbirlikçi olunmasını istedi.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da Orban ve Zelenskiy arasındaki gerilimi azaltmak ve Aralık ayında varılan anlaşmanın uygulanmasını sağlamak için temaslarda bulunuyor. Ancak Kiev ve Budapeşte arasındaki tehditlerin artması uzlaşma girişimlerini zora sokuyor.

Brüksel’deki yetkililer, Zelenskiy’nin Orban’ın telefon numarasıyla ilgili sözlerinde hata yaptığını ve Macar liderin bunu seçim kampanyasında kullandığını kabul ediyor.

Orban, 12 Nisan’daki seçim öncesinde kamuoyu yoklamalarında geride kalması sebebiyle diplomasiyi daha karmaşık hale getiriyor. Yetkililer, tartışmaların uzaması ve seçim tarihinin yaklaşmasıyla sorunun çözümünün zorlaşacağından endişe ediyor.

Başlangıçta Brüksel, Kiev’in Nisan başında yeni bir mali desteğe ihtiyaç duyacağı varsayımıyla hareket etmişti, ancak bu takvim şimdi ertelenebilir.

Von der Leyen geçen hafta 90 milyar euroluk kredinin önünü açmak için "seçeneklerin" olduğunu söyledi ancak bu seçeneklerin ne olduğu hakkında henüz açıklama yapmadı.

Bu gelişmelerin yanı sıra, Avrupa Komisyonu Başkanı Slovakya Başbakanı Robert Fico ile görüşme daveti aldı; tarih hâlen değerlendiriliyor.

Detaylı bilgi için Orban’ın sınır kontrollerini sıkılaştırması ve enerji politikaları incelenebilir.

Ayrıca, AB’nin Macaristan veto krizini aşmak için Ukrayna’ya 90 milyar euro kredi seçeneklerini değerlendirmesi bu gerilimin çözümünde önemli bir adım olarak görülüyor.