Yeni bir YouGov anketi, Avrupa Birliği'nin beş ülkesindeki vatandaşların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile ilgili bilgi düzeyinin düşük olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların büyük kısmı, göçmen kurallarının değiştirilmesini desteklerken, sözleşmenin günümüzdeki rolü konusunda önemli bir kesim kararsız kaldı.

Göçmen Kurallarında Değişiklik İsteği

Ankete göre, Almanya, İtalya, Polonya, Fransa ve İspanya vatandaşlarının çoğu, ağır suç işlemiş göçmenlerin aileleri yeni ülkede yaşıyor olsa bile sınır dışı edilmelerine olanak tanıyan AİHS kurallarının değiştirilmesini arzuluyor. Almanya'da bu değişiklik talebi %75 oranıyla en yüksek seviyede görülürken, İtalya'da %59 ile en düşük seviyede gerçekleşti.

Bu talep, Aralık 2025'te İtalya ve Danimarka öncülüğündeki bazı Avrupa ülkelerinin Avrupa Konseyi'ne yaptığı çağrıya paralel olarak ortaya çıktı. Söz konusu açıklamada, "Toplumlarımızın karşı karşıya olduğu karmaşık sorunların mevcut çerçeve tarafından karşılanamadığı ve sözleşme hazırlanırken öngörülmediği" vurgulandı.

AİHS Hakkında Farkındalık Düşük

Ankete katılanlar arasında, AİHS'in ne olduğu ve nasıl işlediği konusunda bilgi sahibi olduğunu belirtenlerin oranı sadece %2 ile %4 arasında değişiyor. İspanyol ve İtalyan katılımcıların yalnızca %8'i, sözleşmenin ülkeler arasında göç etme hakkını kapsamadığını doğru şekilde ifade etti. Ayrıca %10'u, AİHS’in Avrupa Birliği'ne bağlı bir kurum olmadığını belirtti.

AİHS, insan hakları ve demokrasiyi korumaya yönelik olarak Avrupa Konseyi tarafından hazırlanmış uluslararası bir sözleşmedir. Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği'nden bağımsız olup, 46 üye devletten oluşmaktadır. İki kurum ise yakın iş birliği içindedir. Sözleşmenin uygulanması, Strasbourg merkezli Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından denetlenmektedir.

Ankette, İtalyanların yalnızca %13'ü ve Almanların %18'i AİHM'nin ulusal yasaları geçersiz kılamayacağını doğru yanıtladı. Buna rağmen, birçok katılımcı mahkemenin görevini iyi yaptığını düşünüyor. Örneğin, Polonyalıların yarısı, AİHM’in işlevlerini etkin şekilde yerine getirdiğini belirtirken, İspanyol, Alman, İtalyan ve Fransızlar arasında görüşler daha farklılık gösteriyor.

Avrupalılar Sözleşmeye Bağlı Kalmak İstiyor

AİHS’in işlevine dair farkındalık sınırlı olsa da, sözleşmeden çekilmek isteyenlerin oranı düşük. Beş AB ülkesindeki katılımcıların yarısı ile üçte ikisi arasında değişen oranlarda, AİHS’e taraf kalmayı tercih ettiklerini belirtti.

Ortalama olarak, vatandaşlar sözleşmenin diğer Avrupa ülkeleriyle güvenlik iş birliği ve ülkelerinin uluslararası itibarına olumlu katkı sağladığını düşünüyor. Günlük haklar açısından da AİHS’e taraf olmanın olumlu etkileri olduğuna inanılırken, katılımcıların %24 ila %34’ü bunun önemli bir fark yaratmadığını ifade ediyor.