ABD’nin İran’a yönelik sert tutumu, Avrupa’nın enerji güvenliği ve siyasi dengeleri açısından kritik bir dönemeç oluşturuyor. ABD, Avrupa’ya "Ya yakıtı bizden alın ya da İran ile kendi anlaşmanızı yapın" mesajını net bir şekilde iletirken, Hürmüz krizinin çözülmemesi Amerika için de göz ardı edilemeyecek bir seçenek haline geliyor.

ABD Başkanı Trump’ın İran’a karşı tehditleri belki İran’da karşılık bulmayabilir, ancak Avrupa için durum farklı bir boyutta. Avrupa’nın enerji ihtiyacının önemli bir kısmı ABD’den karşılanıyor; petrolün yüzde 16’sı ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) yüzde 55’i ABD menşeli. Bu veriler, Hürmüz krizinin ABD enerjisinin Avrupa için ne kadar hayati olduğunu ortaya koyuyor. Krizin uzaması halinde en büyük yük Avrupa’nın omuzlarına binecek.

Avrupa’nın Enerji ve Güvenlik Kırılganlıkları

Ukrayna savaşı öncesinde Avrupa, Rus enerjisi sayesinde ABD ve Rusya arasında ekonomik bir denge kurabiliyordu. Ancak bu denge son zamanlarda kayboldu. İran savaşı, İsrail dışında en çok Rusya’ya avantaj sağlarken, Avrupa’yı hem ekonomik hem de siyasi açıdan olumsuz etkiliyor. Avrupa’nın ABD’den vazgeçmesi mümkün değil ancak kriz, Avrupa ülkeleri arasında daha yakın iş birliği gerekliliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

İngiltere Başbakanı Starmer, Brexit sonrası yaşanan yıkımı gidermek amacıyla Avrupa Birliği ile yeni ve yoğun bir ilişki kuracaklarını açıkladı. Bu gelişme, İngiltere’nin AB’ye dönüş ihtimalini gündeme getiriyor. Güvenlik endişeleri de artarken, Avrupa ordularını güçlendirmeye çalışıyor. SAFE projesi henüz hayata geçmemiş olsa da NATO’ya bağlılık şu an için Avrupa’nın elindeki en geçerli seçenek olarak görülüyor.

Uçak Yakıtı Krizinin Ardındaki Gerçekler

Hürmüz krizinden en çok etkilenen sektörlerden biri uçak yakıtı oldu. Kerosen fiyatları varil başına 225 dolara çıkarak tarihi bir rekor kırdı. Petrol ve mazot fiyatları ise Ukrayna savaşının başlangıcındaki seviyenin altında kalıyor. Avrupa’da uçak yakıtı stokları ciddi şekilde azaldı; Fransa, Kanada ve İngiltere gibi yoğun uçuşların yapıldığı ülkelerde stoklar yalnızca bir-iki aylık ihtiyacı karşılıyor. Buna karşılık Türkiye’nin 12 aylık stok kapasitesi bulunuyor.

Kerosen halen Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki Yanbu kentinden küçük tankerlerle piyasaya sürülüyor. Ancak Avrupa’daki stok krizini bilen şirketler, gemileri Akdeniz’de fiyatın en yüksek olduğu ülkede demirletip fiyatların borsaya göre artmasına yol açıyor. Şu anda en yüksek fiyatı İngiltere veriyor çünkü İngiltere yakın zamanda kerosen işleyen rafinerilerini kapattı ve tamamen dışa bağımlı hale geldi. İngiliz havayolu şirketleri, yaz aylarında yüksek fiyatlar nedeniyle birçok uçuşun iptal edilebileceğini belirtiyor.

İran’a Dönüş ve Bölgedeki Gerginlikler

Fransız yönetmen Cafer Penahi, devlet karşıtı propaganda suçlamasıyla hapis cezası almasına rağmen, Oscar’da en iyi yabancı film adaylığına gösterilen "Görünmez Kaza" filminin ardından İran’a geri döndü. Film, İran rejimine sert eleştiriler yöneltiyor. Penahi’nin ülkesi için yaptığı bu dönüş, Trump’ın başlattığı savaşta İran’ın nasıl kenetlendiğinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Batı’nın İran’ı anlamakta zorlanması, neden başarı kazanamadığının da yanıtı olarak görülüyor.

Kıbrıs’ta Yeniden Yükselen Tehlike

İran savaşı sonrası Kıbrıs’ta yükselen fırsatçılığa dikkat çekiliyor. Ortadoğu’daki derin sorunlar, saldırıların devam etmesi halinde yeniden sahaya inebilir. Dışişleri ve Savunma Bakanlıkları son haftalarda bu tehlikeye vurgu yapıyor. EOKA adlı örgüt, 1950’lerde Kıbrıs Türklerine yönelik terör eylemlerinin arkasında bulunuyordu. Şimdi ise, İran savaşı bahane edilerek askeri olmayan statüdeki adalar silahlandırılıyor ve Kıbrıs sokaklarında EOKA’nın hayaleti yeniden canlanıyor. Bölgedeki bu durum, ciddi bir tehlikenin habercisi olarak değerlendiriliyor.