Asya ülkeleri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kargoları için Avrupa’ya kıyasla daha yüksek fiyatlar teklif ediyor. Bu durum, Avrupa'nın küresel LNG pazarındaki payını azaltmaya başladı.

Gemi takip verileri, bazı LNG tankerlerinin rotalarını değiştirerek Atlantik çıkışlı yaklaşık 12 sevkiyatın yönünü Asya’ya çevirdiğini ortaya koyuyor.

Hürmüz Boğazı ve Bölgedeki Gerilim

Küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sini sağlayan Hürmüz Boğazı, ABD ve İsrail’den gelen füze saldırılarına karşı İranlı yetkililerin kontrolünde kalmaya devam ediyor. Bu durum, LNG tedarikinde rekabeti daha da kızıştırıyor.

Katar’ın Ras Laffan tesisine yapılan saldırılar, Katar enerji üreticisini Belçika, İtalya ve Polonya ile yapılan sözleşmelerde mücbir sebep ilan etmeye zorladı ve arz kesintileri yoğunlaştı.

Avrupa’nın LNG Arzı ve Fiyat Artışları

Avrupa, kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndan sınırlı LNG alırken, fiyat artışlarıyla mücadele ediyor ve bazı ülkeler arzı dengelemeye çalışıyor.

Asya ise enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini bu bölgeden karşılıyor. Örneğin, Tayvan yalnızca 11 günlük gaz rezervine sahip olduğunu Salı günü açıkladı.

Tanker Rotalarında Değişiklik ve Piyasa Etkileri

İstihbarat şirketi Kpler’in verilerine göre, 28 Şubat’ta başlayan Orta Doğu savaşı sonrası LNG tankerlerinin rota değişikliği artış gösterdi. Katar’dan çıkan son kargoların 27 Mart’a kadar İngiltere ve İtalya’ya ulaşması bekleniyor.

Kpler LNG ve Doğal Gaz Analiz Müdürü Laura Page, Euronews’e yaptığı açıklamada, "Avrupa’dan Asya’ya yönlendirilen 11 LNG kargomuz var. Ayrıca Avrupa’dan Mısır’a iki ve Türkiye’ye bir kargo yönlendirildi," ifadelerini kullandı.

Gerginlik ve Atlantik üzerinden taşınan LNG arzındaki daralma endişeleri, küresel LNG fiyatlarını yükseltti. Bu durum Avrupa’nın gaz depolarını doldurma sürecine denk geliyor.

Page, "Kış ısıtma sezonundan çıkıyoruz, bu nedenle gaz talebi düşecek. Ancak yaklaşan yeniden stoklama sezonu Avrupa için büyük riskler taşıyor. Depolama seviyeleri yeterli olmazsa önümüzdeki kış zor geçebilir," dedi.

Piyasa ve Fiyat Göstergeleri

Hollanda TTF doğal gaz kontratı, Salı günü megavat-saat başına 53-54 euro seviyelerinde kapanırken, gün içinde 60 euronun üzerine çıktı. Fiyatlar çatışma öncesi seviyelerin üzerinde seyrediyor.

Asyalı alıcılar, spot LNG için Avrupa’daki muadillerinden 1-3 dolar daha fazla ödeme yapıyor. Bu fark sınırlı olsa da ticaret akışlarını etkiliyor.

Daha yüksek getiriler, tüccarları kargoları doğuya yönlendirmeye teşvik ederken, Avrupa sınırlı arz için rekabetini sürdürüyor.

İtalya ve Belçika’nın Alternatif Arayışları

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Çarşamba günü Cezayir’i ziyaret etti. Roma, Katar’dan kesintiye uğrayan gaz tedarikini ikame etmek için çalışıyor.

Çevreci kuruluş ECCO’nun Salı günü yayımladığı rapor, İtalya’nın bir yıl içinde Katar LNG’sini yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği ile ikame edebileceğini ortaya koyuyor. Yıllık 10 gigawat yeni yenilenebilir kapasite kurulması, gaz tüketimini 2,5 milyar metreküp azaltarak Katar ithalatının yüzde 40’ını karşılayabilir.

ECCO, kalan ihtiyacın ise mevcut gaz altyapısı, özellikle Cezayir’e bağlı boru hatlarıyla karşılanabileceğini belirtiyor.

Belçika’da Katar kaynaklı arz kesintisi daha hafif seyrediyor ve Zeebrugge terminalinden ithal edilen LNG’nin yaklaşık yüzde 8’i etkileniyor. Ülkenin enerji iletim ağı Fluxys, ABD, Nijerya ve Rusya’dan beklenen LNG sevkiyatlarıyla açığı kapatmak için alternatif arayışlarını sürdürüyor. Ancak Rusya’dan yapılan ithalatın 2027’ye kadar durdurulacak olması uzun vadeli seçenekleri kısıtlıyor.

Polonya’nın Durumu ve ABD-AB Gerilimi

Polonya petrol ve gaz şirketi Orlen, 2025’teki talebinin yüzde 10’undan azını oluşturan QatarEnergy’nin bazı LNG üretimini askıya almasının ülkenin gaz arz güvenliği için tehdit oluşturmadığını açıkladı. Orlen, alternatif tedarik yolları ve çeşitlendirilmiş portföyün önemine vurgu yaptı.

Diğer yandan ABD, Avrupa Birliği’ne ticaret anlaşması konusunda bir uyarı yaptı. ABD Avrupa Büyükelçisi Andrew Puzder, AB milletvekillerinin anlaşmayı onaylamaması halinde Avrupa’nın Atlantik ötesinden LNG’ye "elverişli erişimi" kaybedebileceğini belirtti.

Puzder, Financial Times’a verdiği demeçte, "Anlaşma ilerlemezse enerji konusunda ne olacağını bilmiyorum. ABD Avrupa ile çalışmak istese de koşullar uygun olmayabilir ve başka alıcılar da var," dedi.

Yaklaşan AB-ABD ticaret anlaşmasıyla AB27’nin 2028’e kadar yıllık yaklaşık 250 milyar dolar petrol, gaz ve nükleer enerji satın alması ve toplamda 750 milyar dolar alım yapması bekleniyor.