ABD ve İsrail tarafından İran'a düzenlenen saldırılar dünya gündeminin merkezine otururken, İran devlet medyası, dün sabah saatlerinde ülkenin ruhani lideri Ali Hamaney'in saldırılarda hayatını kaybettiğini doğruladı. Liderlik yerleşkesine yapılan saldırıda Hamaney'in yanı sıra kızı, damadı, torunu ve bir gelini de yaşamını yitirdi.

Üst Düzey Yetkililer Hedefteydi

İran Genelkurmay Başkanı Abdulrahim Musavi, Savunma Bakanı Aziz Nasırzade ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur'un da aynı saldırıda öldüğü bildirildi. İsrail ordusu, 40 üst düzey İranlı yöneticinin "bir dakika içinde" yaşamını yitirdiğini iddia etti. ABD Başkanı Donald Trump, Fox News'a yaptığı açıklamada, ABD'nin gerçekleştirdiği saldırılarda 48 İranlı liderin öldüğünü belirtti.

Operasyonun Ayrıntıları

Saldırının, ABD'nin konum istihbaratı sağladığı ve İsrail'in uçaklarla düzenlediği bir operasyon sonucu gerçekleştiği ifade edildi. New York Times'a göre CIA, Ali Hamaney'in konumunu aylarca takip etti, hareket alışkanlıkları ve güvenlik düzenini detaylı şekilde analiz etti. Wall Street Journal ise, ABD ve İsrail istihbaratının, üst düzey İranlı siyasi ve askeri liderlerin aynı anda üç ayrı toplantıda bulunacağı nadir bir fırsatı yakaladığını aktardı.

Operasyon sabah saat 06.00'da İsrail saatiyle başladı. İsrail savaş uçakları üslerinden kalktı ve yaklaşık iki saat sonra Tahran saatiyle 09.40 civarında liderlik yerleşkesine, yüksek hassasiyetli uzun menzilli mühimmatlarla saldırı düzenlendi. Eş zamanlı olarak Tahran'ın farklı noktalarına da saldırılar gerçekleştirildi. Liderlik yerleşkesi, İran Cumhurbaşkanlığı ofisleri, dini liderin ofisi ve Ulusal Güvenlik Konseyi'nin bulunduğu kompleks olarak biliniyor.

İsrail ve ABD Koordinasyonu

Reuters'a konuşan kıdemli bir İsrailli yetkili, Hamaney'in cesedine ulaşıldığını belirtirken, İsrail'in Channel 12 televizyonu ise Hamaney'in cansız bedenine ait görüntülerin Başbakan Binyamin Netanyahu'ya gösterildiğini aktardı. Channel 12, Hamaney'in saldırı sırasında yer altında olduğunu ancak sadece ABD yapımı özel mühimmatın nüfuz edebileceği en derin iki sığınakta bulunmadığını bildirdi.

Wall Street Journal'a göre İsrail, ABD ile koordineli şekilde liderlik yerleşkesine yaklaşık 30 bomba attı. İsrail ordusu, saldırının liderlik kadrosunu anında devre dışı bırakmayı hedefleyen bir "başsız bırakma" operasyonu olduğunu açıkladı.

İstihbarat ve Analiz Süreci

New York Times, ABD'nin geçen yıl yaşanan 12 günlük savaş sürecinde Hamaney'in kriz anlarındaki hareketlerini, Devrim Muhafızları'nın iletişim kalıplarını ve komuta zincirini ayrıntılı şekilde incelediğini aktardı. Amerikan istihbaratı bu verilerle Hamaney'in hareketlerini daha doğru tahmin edebilir, iletişim ağlarını çözümleyebilir ve güvenlik zafiyetlerini belirleyebildi. Kaynaklar, savaş hazırlıklarına dair açık sinyallere rağmen İran liderliğinin yeterli güvenlik önlemi almadığını öne sürdü.

Ali Hamaney Kimdir?

19 Nisan 1939'da Meşhed'de doğan Seyid Ali Hamaney, aslen Tebrizli bir aileden geliyor. Baba tarafından İran Türkü olduğu belirtilen Hamaney, Meşhed ve Irak'ın Necef kentlerinde dini eğitim aldı. Kum kentinde Ayetullah Humeyni ile tanıştı ve 13 yaşında Şah karşıtı görüşlere sahip olduğunu belirtti. 1970'lerde Şah Pehlevi'ye karşı gizli faaliyetler nedeniyle tutuklandı, işkence gördü ve sürgüne gönderildi.

1979'da Humeyni'nin ülkeye dönüşüyle İslam Devrim Konseyi'nde görev aldı, milletvekili ve savunma bakan yardımcısı oldu. 1981'de bir camide bombalı saldırıya uğrayarak ağır yaralandı ve sağ kolu felç oldu. 1989'da Humeyni'nin vefatı üzerine İran Uzmanlar Meclisi tarafından yüksek dini lider olarak atandı.

1991 Körfez Savaşı ve 2003 Irak işgali gibi birçok çatışmaya İran'ın müdahil olduğu dönemde, Hamaney İran'ın dini, siyasi otoritesi ve başkomutanı olarak ülkenin vekil güçlerini Yemen'den Suriye'ye, Lübnan'dan Irak'a kadar geniş bir coğrafyada etkili kıldı. Muhafazakar dini çevreler ve Devrim Muhafızları ile yakın ilişkiler kurdu. Reform yanlılarıyla sürekli güç mücadelesi içinde olan Hamaney, iktidarını zaman zaman halk gösterileriyle sınadı. Son olarak Aralık-Ocak aylarında başlayan ve rejim karşıtı hale dönüşen gösteriler kanlı şekilde bastırıldı, binlerce kişi hayatını kaybetti.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla ilgili en güncel gelişmeler için ABD ve İsrail'den İran'a Koordineli Hava Saldırıları haberinin detayları takip edilebilir.