Pakistan ile Afganistan arasındaki uzun süredir devam eden sınır anlaşmazlığı, karşılıklı hava saldırıları ve sert açıklamalarla kritik bir aşamaya ulaştı. Pakistan ordusu, Afganistan'ın başkenti Kabil de dahil olmak üzere birçok noktaya hava saldırıları düzenlerken, Taliban yönetimi de Pakistan içindeki askeri hedeflere saldırı gerçekleştirdiğini duyurdu. Tarafların açıkladığı kayıp ve zarar bilgileri ise birbirinden büyük ölçüde farklılık gösteriyor.

Son Durum ve Operasyonlar

Taliban yönetimi, 26 Şubat Perşembe akşamı Pakistan sınırına yakın Nangarhar, Nuristan, Kunar, Host, Paktia ve Paktika vilayetlerinde geniş çaplı askeri operasyon başlattığını açıkladı. Bu hamlenin, Pakistan'ın önceki hava saldırılarına bir misilleme olduğu belirtildi. Pakistan ise Taliban'ın sınır boyunca kendi topraklarındaki Hayber Pahtunhva eyaletinde bulunan askeri noktalara sebepsiz ateş açtığını ve kısa sürede karşılık verdiğini iddia etti.

27 Şubat Cuma günü erken saatlerde Pakistan ordusu, Kabil, Kandahar, Paktia ve Paktika gibi Afganistan’daki 20’den fazla hedefe yönelik hava saldırıları gerçekleştirdi. Pakistan devlet televizyonu, bu saldırıların "Hak için Gazap" adlı askeri operasyon kapsamında yapıldığını duyurdu.

Drone Saldırıları ve Askeri Kayıplar

Taliban, Pakistan içindeki askeri hedeflere insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini ve bazı noktaları vurduğunu açıkladı. Pakistanlı yetkililer ise Nowshera’daki topçu okulu, Abbottabad yakınlarındaki askeri bölge ve Swabi’deki hedeflere yönelik drone saldırılarının engellendiğini bildirdi.

Pakistan ordusu, Afganistan’daki operasyonlarda mühimmat depoları ve askeri üslerin imha edildiğini belirtti. Taliban ise Pakistan’daki askeri üsleri ele geçirdiğini ve çok sayıda Pakistan askerinin öldüğünü iddia etti. Uzmanlar, Taliban’ın kullandığı drone’ların çoğunlukla ticari cihazlardan dönüştürüldüğünü ve menzillerinin sınırlı olduğunu vurgularken, daha uzak hedeflere yapılan saldırıların çatışmanın daha ciddi bir boyuta geçebileceğine işaret ettiğini kaydetti.

Kayıp Sayıları ve Doğrulama Sorunları

Tarafların açıkladığı can kaybı rakamları arasında büyük farklar bulunuyor. Pakistan ordusu, en az 274 Taliban militanının öldürüldüğünü ve 73 hedefin imha edildiğini belirtirken, 12 Pakistan askerinin hayatını kaybettiğini, 27 askerin ise yaralandığını açıkladı. Taliban ise sadece 13 militanın öldüğünü, karşılığında 55 Pakistan askerinin hayatını kaybettiğini ve bazı askeri noktaların ele geçirildiğini iddia etti.

Taliban ayrıca Pakistan’ın hava saldırılarında sivillerin de zarar gördüğünü, bir çiftçi ailesinin hedef alındığını savundu. Bu veriler bağımsız kaynaklarca doğrulanmamaktadır.

Uluslararası Tepkiler ve Arabuluculuk Çabaları

Birleşmiş Milletler, İran, Çin, Rusya ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülke taraflara gerilimi azaltma çağrısında bulundu. İran ve Rusya arabuluculuk teklif ederken, Çin taraflara "sakin olun ve itidal gösterin" uyarısında bulundu. Taliban sözcüsü Zabihullah Mujahid, sorunun diyalog yoluyla çözülmesini istediklerini ifade etti.

Gerilimin Temel Nedenleri

İki ülke arasındaki çatışmaların temelinde birkaç önemli unsur yer alıyor:

• TTP Gerilimi: Pakistan, Afganistan’daki Taliban yönetimini, Pakistan Talibanı (TTP) militanlarına güvenli alan sağlamakla suçluyor. TTP, Pakistan’da birçok bombalı saldırı düzenleyen silahlı bir örgüt. Taliban ise bu suçlamaları reddediyor.
• Durand Hattı Anlaşmazlığı: 1893’te İngilizler tarafından çizilen ve yaklaşık 2 bin 600 kilometre uzunluğundaki sınır, Afganistan tarafından resmi olarak tanınmıyor. Bu sınır, Peştun nüfusunu ikiye bölmesi nedeniyle siyasi ve etnik açıdan sorun yaratmaya devam ediyor.
• Taliban’ın 2021’de İktidara Gelişi: Pakistan, başlangıçta Taliban’ın iktidara dönüşünü olumlu karşılasa da, daha sonra Taliban’ın kendi topraklarına yönelik saldırıları durdurmadığını iddia ederek sert bir tutum benimsedi.
• Hindistan Faktörü: Pakistan, Taliban’ın Hindistan ile yakınlaşmasından endişe ediyor. Hindistan ise son dönemde Afganistan ile diplomatik ve ekonomik ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyor.

Askeri Güç Dengesi

Pakistan, nükleer silahlara sahip, yaklaşık 600 bin aktif askeri bulunan ve 400’den fazla savaş uçağı ile binlerce zırhlı araca sahip güçlü bir orduya sahip. Taliban’ın ise tahmini 170 bin militanı bulunuyor ancak savaş uçağı yok ve hava gücü oldukça sınırlı. Uzmanlar, Taliban’ın konvansiyonel savaş yerine gerilla taktikleri, drone saldırıları ve asimetrik yöntemlere yönelebileceğini belirtiyor.

Son Ateşkes ve Çatışmaların Yeni Boyutu

Ekim 2025’te Türkiye ve Katar’ın arabuluculuğunda ilan edilen ateşkes kısa sürede çöktü ve sınır boyunca çatışmalar yeniden başladı. Son saldırılar, Pakistan’ın ilk kez doğrudan Taliban yönetiminin askeri altyapısını hedef alması ve Savunma Bakanı’nın açık savaş ilan etmesiyle önceki çatışmalardan daha ciddi bir döneme işaret ediyor. Uzmanlar, mevcut gerilimin uzun süreli ve daha geniş kapsamlı bir çatışma riskini artırdığını vurguluyor. Bu durum, Pakistan ve Afganistan arasında şiddetli çatışmaların savaş seviyesine ulaşması ile paralellik gösteriyor.