Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) Afganistan Temsilcisi Arafat Cemal, 2023 sonundan itibaren 5,4 milyon Afgan’ın ülkesine geri döndüğünü belirtti. Bu durumun yol açtığı sorunlara çözüm bulmak amacıyla uluslararası destek talep ettiklerini açıkladı.

Cemal, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısına çevrim içi katılarak değerlendirmelerde bulundu. Komşu ülkelerden zor koşullar altında geri dönen ya da zorla geri gönderilen çok sayıda Afgan’ı izlemeye devam ettiklerini ifade etti.

2026 yılı başından bu yana İran ve Pakistan’dan yaklaşık 150 bin kişinin Afganistan’a geri döndüğünü vurgulayan Cemal, bu yeni gelenlerin benzeri görülmemiş geri dönüş dalgalarına eklendiğini söyledi.

Artan Geri Dönüşler ve Yol Açtığı Zorluklar

Cemal, 2023 sonundan itibaren gerçekleşen 5,4 milyon Afgan dönüşünün ciddi insani ve ekonomik zorluklar yarattığını belirterek, çözüm için uluslararası toplumun desteğine ihtiyaç duyulduğunu kaydetti. Geri dönüşlerin hız ve ölçeğinin Afganistan’ı derin bir krize sürüklediğine dikkat çekti.

Ülkenin özellikle kadınlar ve kız çocukları için kötüleşen insani ve insan hakları koşulları, kırılgan bir ekonomi ve tekrarlayan doğal afetlerle karşı karşıya olduğuna işaret etti.

Kimlik Sorunu ve Ekonomik Zorluklar

Dünya Bankası'nın yakın tarihli raporuna atıfta bulunan Cemal, Afganistan’daki hızlı nüfus artışının 2025 yılında kişi başı gayrisafi yurt içi hasılada yüzde 4’lük düşüşe neden olacağını hatırlattı.

Cemal, geri dönen ailelerin yarısından fazlasının kimlik veya resmi belgeye sahip olmadığını, yüzde 90’ından fazlasının ise günde 5 dolardan az gelirle yaşadığını bildirdi.

2026 İçin Yardım Çağrısı

Cemal, bu ciddi insani durum ve hızla artan nüfus nedeniyle 2026 yılında yardımların artırılması ve yeniden entegrasyona yatırım yapılması için acil ek desteğe ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

BMMYK’nin 2026 yılı için Afganistan genelinde yerinden edilenler ve geri dönenlere destek olmak amacıyla 216 milyon dolara ihtiyaç duyduğunu dile getiren Cemal, bunun şu anda sadece yüzde 8’inin finanse edildiğini vurguladı.