ABD'nin 2011'de başlayan iç savaşın ardından Suriye'deki askeri varlığını azaltarak ülkeyi terk etmesi, bölgedeki güvenlik dengeleri ve askeri konuşlanmalar açısından yeni bir dönemi başlatıyor.

Aralık 2024'te 61 yıllık Baas rejiminin sona ermesi ve Ahmed Şara liderliğinde yeni bir yönetimin göreve başlaması, ABD'nin Suriye'deki asker sayısını 2.000'den 900'e düşürmesiyle birlikte askeri varlığını yeniden değerlendirmesine yol açtı. Şubat ayı başında önce güneydeki el-Tanf, ardından kuzeydeki Şeddadi üsleri boşaltıldı. Bölgeden gelen haberler, ABD askerlerinin Haseke'deki Kesrak üssünü de terk ettiğini gösteriyor. ABD'nin boşalttığı üsler Suriye ordusu tarafından devralındı.

ABD'nin SDG İle İşbirliği ve Türkiye'nin Tutumu

ABD, Şeddadi ve Kesrak üslerini, IŞİD ile mücadelede yerel ortak olarak Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile birlikte kullanıyordu. SDG'nin ana omurgasını ise Halk Savunma Birlikleri (YPG) oluşturuyor. Ankara, Amerikan askerlerinin Suriye'den çekilmesini uzun süredir talep etmekle birlikte, Türk yetkililer kısa vadede Türkiye'nin Suriye'den çekilme planı olmadığını belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 2019'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinde IŞİD ile mücadeleyi Türkiye'nin üstlenmesini ve ABD askerlerinin çekilmesini açıklamış ancak Pentagon'un müdahalesiyle bu adım atılmamıştı.

Yeni Güvenlik Dinamikleri ve Uluslararası Koalisyon

2011'de muhalif güçlere destek amacıyla başlayan ABD askeri varlığı, daha sonra IŞİD ile mücadele kapsamında uluslararası koalisyona liderlik etti. 2014'te hava operasyonlarıyla başlayan müdahaleler, 2016'dan itibaren Suriye'nin güney ve kuzeyindeki üslerde asker bulundurulmasıyla devam etti.

ABD'nin çekilmesi, IŞİD karşıtı koalisyonun genişlemesi ve Suriye yönetiminin ülkedeki kontrolü artırmasıyla yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor. Suriye, 11 Kasım 2025'te IŞİD ile Mücadele Uluslararası Koalisyonuna 90. üye olarak katıldı; bu gelişme Washington-Şam ilişkilerinde olumlu bir etki yarattı ve Türkiye de bu adımı memnuniyetle karşıladı.

Türkiye'nin Askeri Konumu ve Geleceği

Türkiye, 2016'dan beri Fırat Kalkanı Operasyonu gibi sınır ötesi harekatlarla Suriye'de asker bulunduruyor. 8 Aralık 2024 sonrası da bu varlığını sürdürerek Şam yönetimiyle önemli bir eşgüdüm sağladı.

Savunma Bakanı Yaşar Güler, terör örgütlerinin varlığının sona erdirilmesi ve sınır güvenliğinin sağlanmasının ardından, Suriye ordusunun güvenliği tek başına sağlayabilecek kapasiteye ulaşması durumunda Türkiye'nin askeri varlığını yeniden değerlendirebileceğini açıkladı.

Uluslararası Destek ve Bölgesel Güvenlik

Diplomatik kaynaklar, Suriye iç savaşından sonra birçok ülkenin Suriye'ye asker gönderdiğini; ABD ve Fransa gibi Batı ülkeleri ile İran ve Rusya'nın da bölgede bulunduğunu belirtiyor. Türkiye'nin, Suriye sınırında geniş bir alana sahip olmasına rağmen sonradan asker gönderdiği ve sınır güvenliğinin tam sağlanmasının öncelikli koşul olduğu vurgulanıyor.

İlerleyen süreçte IŞİD tehdidiyle mücadelede temel sorumluluğun Şam yönetiminde olacağı, koalisyon üyelerinin Suriye ve Irak yönetimlerine destek vermeye devam edeceği belirtiliyor. Türkiye'nin de Suriye ile iş birliğini artıracağı öngörülüyor.

Sonuç olarak, ABD'nin Suriye'den çekilmesi ve bölgedeki yeni düzenlemeler, Türkiye'nin askeri konumlanması ve bölgesel güvenlik stratejileri açısından kritik bir döneme işaret ediyor.