İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun geçtiğimiz akşam yaptığı açıklamada "rejimin değişmesi için kara müdahalesi gerektiği" yönündeki sözlerinin ardından, ABD ve İsrail'in İran'a asker gönderip göndermeyeceği tartışmaları gündeme geldi.

Medya haberlerine göre, ABD Asya Pasifik bölgesinden donanma piyade birliklerini İran'a sevk etti. Ancak Amerikan yetkililer, Washington'ın olası operasyonunun esas amacının sadece Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin istikrarını sağlamaya yönelik olduğunu belirtti.

Wall Street Journal'ın dün yayınladığı haberde, ABD donanmasının Apache helikopterleri ve alçak irtifa savaş uçaklarıyla bölgede İran kaynaklı saldırıları engellemeye çalıştığı aktarıldı. ABD güçlerinin şu ana kadar 120'den fazla İran deniz unsurunu imha ettiği açıklanırken, İran'ın halen gizli bot ve füze kapasitesine sahip olduğu değerlendiriliyor.

ABD askeri yetkilileri, deniz yolunun tamamen güvenli hale gelmesinin haftalar sürebileceğini ifade ediyor.

Stratejik Amaçlarda Ayrışma

ABD ve İsrail arasındaki yakın askeri iş birliğine rağmen, iki ülkenin stratejik hedeflerinin tam olarak örtüşmediği belirtiliyor. CNN'in haberine göre, Donald Trump yönetimi İran’ın füze ve askeri kapasitesini zayıflatmaya odaklanırken, İsrail daha çok İran liderliği ve rejim yapısını hedef alıyor.

İsrail’in İran’daki büyük enerji tesislerine yönelik bazı saldırıları, Washington’da sürpriz ve rahatsızlık yaratırken, Trump yönetimi çatışmanın kontrolsüz biçimde büyüyerek bölgesel enerji krizine ve ABD’nin daha derin bir savaşa sürüklenmesi endişesi taşıyor.

Bu durum, ABD'nin İsrail'i desteklemeye devam etmesine rağmen, operasyonların kapsamı ve savaşın nihai amacı konusunda iki müttefik arasında gerilim ve koordinasyon sorunlarının varlığını ortaya koyuyor.

ABD'nin Bölgeye Gönderdiği Askeri Güç

ABD’nin bölgeye daha fazla asker ve amfibi gemiler gönderdiği haberleri, Washington’ın kara harekâtı ihtimalini güçlendiriyor. USS Tripoli amfibi hücum gemisi ile Boxer Amfibi Hazır Görev Grubu ve 11’inci Deniz Piyade Seferi Birliği’nin bölgeye sevk edildiği bildirildi.

Toplamda 6 amfibi gemi ve yaklaşık 8 bin askeri personelin -bunların 4 ila 5 bini deniz piyadesi- bölgeye gönderildiği iddia ediliyor. Ancak, bu askerlerin hedefinin rejim değişikliği olmadığı belirtiliyor.

Hark Adası Operasyonu ve Riskleri

Axios’un haberine göre, ABD, Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı’nı yeniden uluslararası deniz trafiğine açmaya zorlamak amacıyla İran’a ait stratejik öneme sahip Hark Adası’na yönelik askeri bir operasyon seçeneğini değerlendiriyor.

Plan kapsamında, ABD’nin önce Hürmüz çevresindeki İran askeri kapasitesini bir ay sürecek hava saldırılarıyla zayıflatması, ardından adayı ele geçirerek müzakere baskısı oluşturması öngörülüyor. Alternatif olarak, ada ele geçirilmeden deniz ablukası uygulanarak tankerlerin Hark’a ulaşımı engellenebilir.

CBS News’e konuşan Beyaz Saray yetkilisi, ABD ordusunun Hark Adası'nı "her an yok edebileceğini" ve Başkan Trump'ın "tüm seçenekleri değerlendirdiğini" ifade etti.

Basra Körfezi’nde İran kıyılarına yaklaşık 24 kilometre mesafede bulunan Hark Adası, ülkenin ham petrol ihracatının yüzde 90’ının gerçekleştiği ana terminal konumunda bulunuyor. Adanın kontrolü, diplomatik müzakerelerde baskı aracı olarak kullanılabilir.

Uzmanlar ise, Hark Adası’nın ele geçirilmesinin İran’ı geri adım attırmak yerine çatışmayı genişletebileceği ve ABD güçlerini doğrudan bölgesel bir savaşın içine çekebileceği uyarısında bulunuyor. Nitekim İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Albay Zülfikari, İran’ın bölgede ABD deniz piyadelerine karşı “sürprizleri” olduğunu belirtti.

ABD Kamuoyunun Operasyona Bakışı

Reuters/Ipsos tarafından 19 Mart’ta tamamlanan ankete göre Amerikalıların yüzde 65’i Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı büyük ölçekli bir kara harekâtı emri vereceğini düşünüyor. Ancak böyle bir operasyonu destekleyenlerin oranı sadece yüzde 7 olarak ölçüldü.

Üç gün süren ve bin 545 yetişkinle yapılan ankette, Trump’ın genel kamuoyu desteği ise yüzde 40 seviyesinde gerçekleşti.