ABD ve İsrail tarafından İran'a yönelik yürütülen çatışmalar altıncı gününe girerken, uluslararası medya kaynakları Başkan Donald Trump yönetiminin İran'daki Kürt grupları organize ederek ülkede ayaklanma hazırlığında olduğunu iddia etti.

Kürt Milislerle İşbirliği İddiaları

İngiliz Reuters ajansı, son günlerde İranlı Kürt milislerin ABD ile İran'ın batısındaki güvenlik güçlerine yönelik saldırı planları üzerinde istişarelerde bulunduğunu öne sürdü. Amerikan CNN ise ABD Merkezî İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) İran'daki muhalif Kürtleri silahlandırmaya çalıştığını ve bu yolla ayaklanma çıkarmayı hedeflediğini bildirdi.

İttifak ve Eğitim

Reuters, İran-Irak sınırında, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde bulunan İranlı Kürt gruplardan oluşan bir koalisyonun saldırılar için eğitim aldığını belirtti. ABD ve İsrail'in, İran'ı bombalarken ülkenin askeri gücünü zayıflatmayı hedeflediği, bu sayede İranlıların hükümete karşı ayaklanma zemini hazırlanmak istendiği ifade edildi. Bu gelişmeler, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İran'a yönelik saldırılar açıklamaları ile bağlantılıdır.

22 Şubat'ta, İran'da faaliyet gösteren beş Kürt muhalif grup birleşerek yeni bir ittifak kurdu. Bu ittifak; İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ), PKK'nın İran kolu Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Emekçiler Topluluğu (Komale) ve İran Kürdistanı Mücadele Örgütü'nden (Khebat) oluşuyor. İttifak, rejimi devirmeyi amaçladığını duyurmuştu. İran Komünist Partisi'nin Kürdistan örgütü ise ABD ve İsrail'in desteğini gerekçe göstererek bu ittifaka katılmadı. Haberde ayrıca, bu grupların ABD'den askeri destek talep ettiği de kaydedildi.

Yüksek Düzey Görüşmeler ve Resmi Açıklamalar

İddialara göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ) lideri Mustafa Hicri ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Daha önce de Trump'ın Iraklı Kürt liderler Mesud Barzani ve Bafel Talabani ile telefonla İran'daki son durum ve işbirliği olasılıklarını ele aldığı belirtilmişti.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, 4 Mart'taki basın brifinginde, Başkan'ın Ortadoğu'daki ortakları ve liderlerle çok sayıda görüşme yaptığını, Kuzey Irak'taki üsleriyle ilgili Kürt liderlerle temasta bulunduğunu ancak Başkan'ın böyle bir planı onayladığına dair haberlerin tamamen yanlış olduğunu vurguladı.

Uzmanlar, İranlı Kürt grupların silahlandırılması halinde, silah sevkiyatının Irak Kürt Bölgesel Yönetimi üzerinden yapılacağı için Erbil yönetiminin desteğinin gerekeceğini belirtiyor. Öte yandan IKBY Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani, bölgenin tamamen tarafsız kalacağına dair açıklama yaptı.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ise iddialara yanıt vererek, "Diğer aktörler yapıyor olabilir, biz değil. Hedeflerimiz herhangi bir belirli gücün desteklenmesine veya silahlandırılmasına dayanmıyor" dedi.

Kürt Kartının Suriye Deneyimi ve İsrail'in Rolü

ABD'nin Kürt kartını sahaya sürmesinin arkasında İsrail'in baskısının olduğu düşünülüyor. Uzmanlar, Kürt grupların ABD'nin Suriye'deki SDG ile başlayan sürecinde, Şam yönetiminin güç kazanmasıyla Washington ile güven sorunu yaşayabileceğine dikkat çekiyor.

Netanyahu yönetiminin Suriye'de uyguladığı "azınlıklar ittifakı" stratejisini İran'da da devreye sokmayı hedeflediği ve Kürtleri Tahran'a karşı ayaklandırmayı amaçladığı tahmin ediliyor. Bu konuya dair daha fazla bilgi için ABD Senatörü Blumenthal'ın askeri müdahale endişeleri okunabilir.

İranlı Kürt Grupların Profili

• İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ): Erbil merkezli, Barzani ailesi ile bağlantılı ve İran'ın en köklü Kürt partisi. Lideri Mustafa Hicri. Federal bir yapıyı savunuyor. 2023'te İran'daki diğer Kürt muhalif gruplarla birlikte Irak Kürdistan Bölgesi'ne çekildi.
• Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK): Koalisyonun diğer partilerinden farklı olarak bağımsızlık talep eden tek oluşum. Hüseyin Yezdanpenah komutasında silahlı Kürdistan Ulusal Ordusu bulunuyor. ABD ve İsrail ile bölgedeki en yoğun ilişkiye sahip parti olarak görülüyor.
• Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK): PKK'nın İran kolu. Demokratik Konfederalizm modelini savunuyor.
• İran Kürdistanı Mücadele Örgütü (Khebat): İttifak içinde dindar tabanı temsil eden en muhafazakâr parti. İslamcı sosyalist bir yapıya sahip olan Halkın Mücahitleri Örgütü ile iyi ilişkileri bulunuyor.