ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin "neredeyse sınırsız" sayıda kritik silah kapasitesine sahip olduğunu belirtirken, İran Savunma Bakanlığı da ülkesinin ABD'nin beklediğinden daha uzun süre düşmana direnebileceğini iddia ediyor.

Silah stokları ve tedariki, çatışmanın sonucunu tek başına belirlemese de önemli bir etken olarak görülüyor. Uzun süredir sayıca ve donanım açısından yetersiz kalan Ukrayna örneği, silah kapasitesinin çatışma seyrinde ne denli belirleyici olabileceğini gösteriyor.

Operasyonların Yüksek Tempolu Seyri

Tel Aviv merkezli Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü (INSS), ABD ve İsrail'in her biri birden fazla mühimmat içeren 2.000'den fazla hava saldırısı düzenlediğini tahmin ediyor. Aynı kaynaklara göre İran ise şu ana kadar 571 füze ve 1.391 insansız hava aracı (İHA) fırlattı ancak bunların çoğu engellendi.

Her iki taraf için de savaş uzadıkça bu yoğun çatışma temposunu sürdürebilmek zorlaşacak.

İran ve İsrail Askeri Kapasitesi

Batılı yetkililer, savaşın ilk gününde yüzlerce füze fırlatan İran'ın, sonrasında bu sayıyı düşürdüğünü belirtiyor. Savaş öncesinde İran'ın 2.000'den fazla kısa menzilli balistik füze stoğuna sahip olduğu tahmin ediliyordu.

ABD'nin en üst düzey komutanlarından General Dan Caine, 4 Mart'ta yaptığı açıklamada, İran'ın füze fırlatma sayısının 28 Şubat'taki çatışma başlangıcına göre %86 azaldığını ifade etti. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) da son 24 saatte %23 azalma olduğunu bildirdi.

İran'ın savaş öncesinde seri üretimini yaptığı Şahid insansız hava araçları (İHA) on binlerce adetle Rusya'ya ihraç edildi ve bu araçlar Ukrayna'da etkili kullanıldı. Ancak Caine, İran'ın kullandığı İHA sayısının çatışmanın başlangıcından itibaren %73 azaldığını açıkladı.

Bu veriler, İran'ın yüksek operasyon temposunu sürdürmekte zorlandığını gösteriyor. ABD ve İsrail jetleri artık İran üzerinde hava üstünlüğüne sahipken, İran'ın hava savunma sistemlerinin büyük kısmı imha edildi ve güvenilir bir hava kuvveti kalmadı.

CENTCOM, savaşın bir sonraki aşamasının İran'ın füze ve İHA fırlatma rampalarını, silah stoklarını ve üretim tesislerini hedef almaya odaklandığını belirtiyor. ABD ve İsrail'in İran'ın savaş kapasitesini zayıflatma olasılığı artmış olsa da, tüm silah stoklarını yok etmek güç bir görev olarak kalıyor.

İran, Fransa'nın üç katı büyüklüğünde bir ülke olması sebebiyle silahlarını gizlemek için geniş alanlara sahip. Ayrıca, yakın tarih örnekleri havadan yürütülen savaşların sınırlamalarını gösteriyor; İsrail'in üç yıldan uzun süren Gazze bombardımanına rağmen Hamas'ı tamamen yok edememesi ve Yemen'deki Husi isyancılarının ABD bombardımanından sağ kurtulması buna örnek teşkil ediyor.

ABD'nin Silah Stokları ve Üretim Kapasitesi

ABD, halen dünyanın en güçlü ordusuna sahip olup, konvansiyonel silah stokları diğer tüm ülkelerden fazla. Ancak ordu, büyük ölçüde sınırlı sayıda üretilen pahalı ve hassas güdümlü silahlara bağımlı durumda.

Trump'ın bu hafta savunma şirketleriyle yaptığı görüşmede üretimi hızlandırmaları için baskı yapacağı bildirildi. Bu durum, ABD'nin kaynaklarının bile yetersiz kalabileceğine işaret ediyor.

ABD, yakın menzilli saldırılarda nispeten özgür hareket edebiliyor ve bu nedenle baskı bir miktar azalmış durumda. General Caine, ABD'nin Tomahawk seyir füzeleri gibi pahalı ve ileri teknoloji uzun menzilli silahlardan vazgeçtiğini, bunun yerine hedefin üzerine bırakılabilen JDAM bombaları gibi daha ucuz "yakın atış" silahlarını kullandığını ifade ediyor.

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde (CSIS) görevli eski Deniz Piyade Albayı Mark Cancian, ABD'nin artık bu tür daha ucuz füze ve bombalarla çatışmaları "neredeyse süresiz" sürdürebileceğini belirtiyor. Ancak savaş uzadıkça hedef listesinin küçülmesi ve operasyon temposunun yavaşlaması bekleniyor.

Hava Savunma Sistemleri ve Patriot Füzeleri

Mark Cancian, ABD'nin on binlerce JDAM bombasına sahip olduğunu ancak pahalı hava savunma sistemlerinin tedarikinde sorun yaşandığını dile getiriyor. Çatışmanın ilk dönemlerinde bu sistemler, İran'ın misilleme saldırılarından kaynaklanan tehditleri önlemede kritik öneme sahipti.

Patriot füzelerine ABD dışında Arap müttefikleri ve Ukrayna'dan da yüksek talep bulunuyor. Bir önleyici füzenin maliyeti 4 milyon doları aşarken, ABD'nin yılda yaklaşık 700 adet ürettiği tahmin ediliyor. İran balistik füze kullanmaya devam ederse, bu sınırlı stoklar daha da azalabilir.

CSIS uzmanı Cancian, ABD'nin yaklaşık 1.600 Patriot füzesine sahip olduğunu ancak yakın dönemde bu stokların azalmış olabileceğini vurguluyor. Cancian, ABD'nin hava-yer savaşını uzun süre sürdürebileceğini ancak hava savunma savaşının daha belirsiz olduğunu belirtiyor.

Trump'ın savunma firmalarıyla yapacağı görüşmeler, silah stoklarıyla ilgili endişelerin varlığına işaret ediyor. Ancak ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, "İran bizden daha uzun süre dayanamaz" diyerek bu konuda iyimser olduğunu ifade ediyor.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlanmış ve kontrol edilmiştir. Çeviri sürecinde yapay zekadan da yararlanılmıştır.