Pakistan'ın başkenti İslamabad'da, ABD ve İran heyetleri, ara verilen müzakerelere yeniden başladı. Pakistan hükümetinin arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerde, taraflar bölgedeki gerilimi azaltacak kalıcı bir uzlaşma zemini arıyor. Bu kritik sürecin detayları için ABD ve İran Müzakereleri Pakistan Aracılığıyla Başladı makalesine göz atabilirsiniz.

Hürmüz Boğazı Anlaşmazlığı Müzakerelerin Önündeki En Büyük Engel

Müzakere sürecindeki en büyük zorluk, küresel enerji taşımacılığında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın geçiş hakları ve güvenlik denetimi konusunda yaşanan fikir ayrılıkları olarak dikkat çekiyor. İran, boğaz üzerindeki denetim haklarının tanınmasını talep ederken, ABD yönetimi uluslararası seyir özgürlüğünden taviz verilmeyeceğini belirtiyor.

Bu temel kriz dışında, nükleer program ve ekonomik yaptırımlar gibi önemli başlıklar da teknik heyetler tarafından ele alınıyor. Uzmanlar, İslamabad'daki temasların Orta Doğu'da yeni bir dönemin kapılarını aralayabileceğini ancak Hürmüz Boğazı konusundaki belirsizliklerin süreci her an tıkayabileceğine dikkat çekiyor.

İran Heyeti ABD'nin Taleplerini Aşırı Buluyor

Tasnim Haber Ajansı'nın aktardığına göre, İran müzakere heyeti ABD'nin taleplerini aşırı olarak nitelendiriyor. İranlı yetkililer, askeri kazanımlarını korumaktan vazgeçmeyeceklerini ifade etti. Öte yandan, taraflar önemli konularda yazılı metin alışverişine başladı.

İran Cumhurbaşkanı Pezeshkiyan'ın Açıklamaları

"Pakistan'da bulunan üst düzey İran heyeti, tamamen İran'ın çıkarlarını korumakta ve bu doğrultuda cesurca müzakere edecektir. Her koşulda halkımıza hizmetimiz kesintisiz devam edecek ve müzakerelerin sonucu ne olursa olsun, hükümet halkının yanında olacaktır."

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi'nin Bilgilendirmesi

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistanlı yetkililerle yapılan temaslara ilişkin, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin yaklaşık 2-2.5 saat süren görüşmeler gerçekleştirdiğini ve görüşmelerin devam ettiğini belirtti. İran'ın değerlendirmeleri, görüşleri ve talepleri, 10 maddelik öneri paketi çerçevesinde Pakistan tarafına iletildi.

Müzakere Heyetleri ve Resmi Görüşmeler

Bugünkü görüşmelerde ABD heyetini Başkan Yardımcısı JD Vance yönetiyor. Heyette Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve eski Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner de bulunuyor. İran tarafına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf liderlik ediyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı ve bazı milletvekilleri de görüşmelere katılıyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif İle Yapılan Görüşmeler

Resmi görüşmeler öncesinde her iki heyet de Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı toplantılar gerçekleştirdi. Öncelikle İran müzakere heyetiyle görüşen Şerif, ardından ABD heyetinin başkanı JD Vance ile bir araya geldi. Bu görüşmelerin ayrıntıları için İran ve ABD Barış Görüşmeleri İçin İslamabad’da Kritik Toplantı Başladı makalesini inceleyebilirsiniz.

İran'dan ABD'ye Mesajlar

İran devlet televizyonuna göre, Tahran yönetimi "kırmızı çizgilerini" Pakistan Başbakanı'na iletti. İran'ın öncelikleri arasında Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol, savaş tazminatlarının ödenmesi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve bölge genelinde kapsamlı bir ateşkes yer alıyor.

Trump'tan Açıklama ve Ateşkes Gelişmeleri

ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan saat 01.30 civarında ateşkesi kabul ettiklerini duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla iki haftalık ateşkes kararı aldıklarını belirtti. İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, savaşın hedeflerinin ulaşıldığını ve nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bölgesel Aktörlerin Rolü ve İsrail'in Tutumu

Türkiye, Pakistan ve Mısır, ABD-İran arasındaki mesajlaşmanın devam etmesi ve anlaşmaya varılması için yoğun çaba gösteriyor. Geçici ateşkesi desteklediğini açıklayan İsrail yönetimi ise uzlaşmaya Lübnan konusunun dahil olmadığını savunarak, Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. Bölgesel aktörlerin bu kritik süreçteki rolleri hakkında daha fazla bilgi için ABD ve İran, İslamabad'da Orta Doğu Barışı İçin Kritik Görüşmeler Başlatıyor makalesine bakabilirsiniz.