ABD ile İran arasında yaşanan gerilim, 27 gün önce ABD ve İsrail tarafından İran'a düzenlenen hava saldırılarıyla başladı ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'ya yayıldı. Barış umutlarına rağmen tansiyon devam ederken, Washington ve Tahran arasında yapılması beklenen müzakereler öncesinde dikkat çeken üç isim öne çıktı.

ABD Cephesinde JD Vance

ABD tarafında, müzakere masasında adı geçen önemli figürlerden biri Başkan Yardımcısı JD Vance. 41 yaşındaki Vance, 2019 yılında Katolik olarak vaftiz edildi ve İskoç-İrlanda kökenli işçi sınıfından geliyor. 2005'te Irak'ta altı ay görev yapan Vance, ABD'nin Orta Doğu'daki uzun süren savaşlara karşı tutumu ile tanınıyor. Son dönemlerde sessiz bir profil çizen Vance'in, çatışmaları sona erdirecek bir isim olarak değerlendirilmesi dikkat çekiyor. İran'ın da Başkan Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff veya damadı Jared Kushner yerine, daha ılımlı bir isim olarak Vance ile müzakereleri yürütmek istediği belirtiliyor.

Vance, geçmişte Trump'ı eleştirmiş ve "Amerika'nın Hitlerleri" tabirini kullanmış olsa da, 2022'de siyasete atıldıktan sonra Trump'ı desteklemeye başladı. 2028 seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti başkan adaylığı için güçlü bir aday olarak görülüyor.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf

İran tarafında öne çıkan ilk isim Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf. 1961 doğumlu Kalibaf, genç yaşta askeri kariyere başladı ve Irak-İran Savaşı sırasında Devrim Muhafızları'nın 5'inci Nasr Tümeni'nin komutanlığını yaptı. 1989'da İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney’in himayesine giren Kalibaf, Emniyet Teşkilatı Komutanlığı, Devrim Muhafızları Yapı Karargâhı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Tahran Belediye Başkanlığı ve İslami Şura Meclisi Başkanlığı gibi önemli görevlerde bulundu.

Reform yanlısı gösterilere sert müdahaleleriyle bilinen Kalibaf’ın, Venezuela'daki Delcy Rodríguez gibi “içeriden ama çalışılabilir” bir figür olup olmadığı tartışmalı. Ayrıca, ailesinin lüks yurt dışı harcamalarını içeren bir skandalın, Kalibaf’ın halktan biri imajını zedelediği değerlendiriliyor.

Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir

Bir diğer önemli isim ise geçtiğimiz günlerde suikast sonucu hayatını kaybeden Ali Laricani'nin yerine Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliği’ne atanan Muhammed Bakır Zülkadir. 1954 Fars eyaleti Fasa doğumlu Zülkadir, 1979 İslam Devrimi öncesinde monarşiye karşı silahlı gruplarda yer aldı. Devrim Muhafızları'nın ilk kuşağına mensup olan Zülkadir, 1989-1997 yılları arasında Devrim Muhafızları Genelkurmay Başkanlığı yaptı. 2005 yılına kadar Genel Komutan Vekilliği görevini üstlendi ve İran ordusunun modernizasyonunda rol aldı.

Uzmanlar, Zülkadir’in Laricani'nin yerine atanmasının, İran’daki sertlik yanlısı askeri figürlerin gücünü artırdığını belirtiyor. Ayrıca, Zülkadir’in yeni dini lider Mücteba Humeyni’ye yakın bir isim olduğu ifade ediliyor. Bu gelişmeler, Beyaz Saray'dan İran'a Sert Uyarı ve Barış Görüşmeleri ile bağlantılı olarak değerlendiriliyor.