Amerika Birleşik Devletleri, İran’a yönelik beş gün süren saldırıların detaylarını açıkladı. Merkez Kuvvetler Komutanı General Brad Cooper, dün yayımladığı video mesajda, 100 saatten daha kısa bir sürede 2 bin askeri hedefin vurulduğunu ve İran’ın hava savunma sistemlerinin önemli ölçüde zayıflatıldığını belirtti.

Operasyonun Kapsamı ve Etkileri

General Cooper, saldırılarda 50 binden fazla askerin görev aldığını ve 200 savaş uçağı ile 2 uçak gemisinin kullanıldığını ifade etti. İlk 24 saatte gerçekleştirilen hava saldırılarının yoğunluğunun, 2003 yılında Irak’a düzenlenen "Shock and Awe" (Şok ve Dehşet) operasyonunun iki katı büyüklüğünde olduğunu söyledi.

Cooper ayrıca, 17 İran gemisinin yok edildiğini iddia etti.

İsrail’in Katkısı ve Saldırılar

ABD’nin müttefiki İsrail de operasyonlarını sürdürdü. Ordu açıklamasında, çok sayıda hedefin vurulduğu ve bunlar arasında İsfahan’daki balistik füze depolama, üretim ve fırlatma tesislerinin bulunduğu belirtildi. İsrail Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, İran’a ait gizli bir nükleer silah geliştirme tesisine önceki gün saldırı düzenlendiğini ve tesisin imha edildiğini öne sürdü.

Bahsi geçen Minzadehei adlı tesisin Tahran’ın kuzeydoğusundaki banliyölerde yer aldığı ve nükleer silahlar için önemli bileşenleri geliştiren bilim insanları tarafından kullanıldığı iddia edildi.

Hava Çatışmaları ve Dron Saldırıları

İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-35 (Adir) uçağının Tahran semalarında İran Hava Kuvvetleri’ne ait bir YAK-130 savaş uçağını düşürdüğü bildirildi. Ordu açıklamasında, bunun F-35 tarafından düşürülen ilk insanlı savaş uçağı olduğu belirtildi. İsrail’in son 24 saatte 31 vilayetin 24’ünde 1.200’den fazla mühimmat kullandığı tahmin ediliyor.

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları üçüncü gününde devam etti. İsrail ordusu, sınır hattındaki Kefer Şuba beldesinin güneyine doğru yaklaşık 700 metre ilerledi. İsrail savaş uçakları, Hizbullah’ın merkezi kabul edilen Dahiye bölgesi ile Lübnan’ın güneyindeki Mahmudiye, Suvayri, Arzun Şahhur ve doğudaki Baalbek bölgesindeki Şamstar ve Buvadi beldelerine hava saldırıları düzenledi.

Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, bölgeye operasyon yapılacağı gerekçesiyle Lübnanlılara evlerini terk etmeleri ve Litani Nehri’nin güneyini boşaltarak kuzeye doğru ilerlemeleri talimatı verdi.

Hizbullah da karşılık olarak, İsrail’in önde gelen savunma ve havacılık şirketlerinden Israel Aerospace Industries’in merkezine drone saldırısı düzenlediğini açıkladı. Lübnan Sosyal İşler Bakanı Haneen Sayid, İsrail saldırıları nedeniyle yerinden edilen 65 bin kişinin sığınaklara kayıt yaptırdığını aktardı.

İran’ın Misillemeleri ve İHA Etkisi

Tahran yönetimi, İsrail toprakları ve Körfez bölgesindeki ABD üslerine yönelik karşı saldırılarını sürdürdü. İran Devrim Muhafızları, dün ABD ve İsrail’e ait hedeflere yaklaşık 40 füze fırlattığını açıkladı. Füze saldırılarının hedefleri hakkında ayrıntı verilmedi.

Yarı resmi Mehr Haber Ajansı, savaşın başlangıcından bu yana 26 düşman insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü bildirdi.

Suudi Arabistan’ın Ras Tanura tesisine de İHA saldırısı gerçekleştirildi. Savunma Bakanlığı, saldırı sonrası herhangi bir hasar rapor edilmediğini açıkladı.

Irak’ın Erbil kentindeki ABD üssü ile Kuveyt’teki Ali Al Salem Hava Üssü ve Camp Arifjan askeri tesisleri de dahil olmak üzere çeşitli hedefler toplamda 230 İHA ile vuruldu.

Katar makamları ise Devrim Muhafızları ile bağlantılı oldukları iddiasıyla 10 kişiyi gözaltına aldı.

İran Donanması Gemisinin Batışı

ABD, İran’ı hava saldırılarıyla zayıflatmayı ve donanmasını etkisiz hale getirmeyi hedeflerken, İran Donanması’na ait Mowj sınıfı fırkateynlerden “IRIS Dena” Sri Lanka açıklarında battı. Daily Mirror gazetesinin haberine göre, yardım çağrısı yapan gemiye kurtarma operasyonu düzenlendi.

Denizaltı saldırısı iddiaları Sri Lanka Donanma Sözcüsü Buddhika Sampath tarafından yalanlandı. Sampath, batış sebebinin henüz bilinmediğini açıkladı. Gemide bulunan 180 kişiden 32’si kurtarılarak hastaneye kaldırıldı.

Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, gemide bulunan 87 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını duyurdu.

Geminin ABD ve İsrail tarafından saldırıya uğramış olabileceği öne sürülüyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hint Okyanusu’nda ABD’nin uluslararası sularda güvende olduğunu varsayan İran savaş gemisini batırdığını belirtti ancak geminin adını açıklamadı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise İran donanmasına ait 17 geminin batırıldığını duyurmuştu.

Bu gelişmeler, İran'da can kaybı ve yaralı sayısına ilişkin son bilgiler ışığında değerlendiriliyor.

Öte yandan, Hizbullah'ın bölgedeki direniş hareketi ve İsrail'e karşı mücadelesi, Hizbullah lideri Kasım'ın İsrail'e karşı direniş açıklamaları ile yakından bağlantılıdır.