ABD ile İran arasında devam eden temaslar, savaşın gidişatını değiştirebilecek kritik bir dönemece girdi. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklar, tarafların iki aşamalı ve 45 günlük bir ateşkes planını değerlendirdiğini açıkladı. Diplomatik çabalar sürerken, kısa süre içinde anlaşmaya varmanın zorluğu vurgulandı.

Trump Süreyi 20 Saat Uzattı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği süre, Pazartesi akşamı sona erecekti. Ancak Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada bu süreyi 20 saat daha uzattığını belirtti. Yeni son tarih, Salı günü Türkiye Saati ile 03:00 olarak açıklandı. Trump, derin müzakerelerin sürdüğünü ve belirlenen son tarihten önce anlaşmanın mümkün olduğunu söyledi. "İyi bir şans var, ancak anlaşmazsak her şeyi havaya uçururum" ifadelerini kullandı.

İki Aşamalı Ateşkes Planı

Diplomatik kaynaklar, arabulucuların iki aşamalı bir plan sunduğunu aktardı. İlk aşamada, kalıcı çözüm müzakerelerine zemin hazırlayacak 45 günlük bir ateşkes öngörülüyor. Bu sürenin gerekirse uzatılabileceği belirtildi. İkinci aşamada ise savaşın tamamen sona erdirilmesi amaçlanan kapsamlı bir anlaşma hedefleniyor.

Görüşmeler Pakistanlı, Mısırlı ve Türk arabulucular aracılığıyla yürütülürken, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında doğrudan mesajlaşmalar gerçekleşti. ABD yönetimi, İran’a çeşitli teklifler sundu ancak İranlı yetkililer henüz bu önerileri kabul etmedi.

Hürmüz Boğazı ve Uranyum Krizi Masada

Müzakerelerde en kritik konular arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları yer alıyor. Kaynaklar, bu başlıkların nihai anlaşmanın önemli parçaları olabileceğini ifade etti. Arabulucular, İran’ın bu konularda kısmi güven artırıcı adımlar atıp atmayacağını değerlendiriyor.

İran, sadece geçici bir ateşkes karşılığında bu pazarlık kozlarını teslim etmeyeceğini belirtti. Yetkililer, ABD ve İsrail’in İran’ın enerji tesislerine yönelik geniş çaplı operasyon planlarını hazır tuttuğunu vurguladı. Trump’ın süre uzatma kararı, diplomasiyi son bir kez denemeyi amaçlıyor.

Kara Savaşı Riski ve Son Uyarılar

Uzmanlar, ateşkes planının başarısız olması halinde çatışmaların yeni ve daha şiddetli bir aşamaya geçeceğini bildiriyor. Trump, anlaşma sağlanamaması durumunda İran’daki kritik altyapıyı hedef alabileceğini daha önce açıklamıştı. Bu tür saldırıların savaş suçu kapsamına girebileceği değerlendirilirken, İran da karşılık olarak İsrail ve Körfez ülkelerindeki enerji ve su altyapılarını hedef alabileceği uyarısında bulundu.

Arabulucular, olası misillemenin Körfez ülkelerinin petrol ve su kaynaklarında yıkıcı sonuçlar doğurabileceği konusunda ciddi endişe taşıyor. Görüşmelerin başarısızlığı halinde ABD’nin kara saldırıları başlatabileceği belirtiliyor ve bu durumun savaşın benzeri görülmemiş bir şiddete ulaşabileceği kaydediliyor.

Hürmüz Boğazı ve Sürecin Geleceği

Arabucular, İran tarafına müzakere sürecinin uzatılması için fazla zaman kalmadığını iletti. Önümüzdeki 48 saatin daha büyük bir yıkımı önlemek adına kritik olduğu vurgulandı. İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, Pazar günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun savaş öncesi haline asla dönmeyeceğini belirtti.

Beyaz Saray ise devam eden temaslarla ilgili resmi bir değerlendirme yapmaktan kaçındı.