ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'un Avrupa müttefikleriyle ilişkilerinde "vasal" konumunu istemediğini belirtti. Rubio, daha bağımsız ve güçlü kapasiteli ortaklarla çalışmayı tercih ettiklerini vurguladı.

Bu açıklama, Rubio'nun Slovakya Başbakanı Robert Fico ile Bratislava'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında geldi. Slovakya, Rubio'nun Münih Güvenlik Konferansı sonrası başladığı Orta Avrupa turunun ilk durağı oldu.

Orta Avrupa Turunda Slovakya ve Macaristan Ziyaretleri

Rubio, Slovakya ziyaretinin ardından Macaristan'a geçerek Başbakan Viktor Orban ile bir araya gelecek. Görüşmelerde, ikili ilişkiler ve Trump yönetiminin bölgedeki müttefiklerle bağları güçlendirme çabaları ele alınacak.

Her iki lider de Trump yönetimiyle yakın ilişkileriyle tanınıyor ve göç politikalarında Washington'a daha yakın bir duruş sergiliyor. Ayrıca, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik Trump'ın vizyonunu destekliyorlar.

ABD Askerlerinin Avrupa'daki Konumu

Bir gazetecinin, ABD askerlerinin Avrupa'dan çekileceğine dair iddiaları sorması üzerine Rubio, sınırlı sayıdaki askerlerin başka ülkelere kaydırılmasının NATO'dan kopuş anlamına gelmediğini belirtti. "NATO'dan ayrılmıyoruz. Birkaç bin askeri bir ülkeden diğerine kaydırabiliriz, bu her zaman görülen bir durum" dedi.

Rubio, ABD'nin Avrupa'yı zayıflatmak istemediğini ifade ederek, "Avrupa'nın bize bağımlı olmasını istemiyoruz. Avrupa'nın ABD'nin kölesi olmasını istemiyoruz. Biz ortak olmak istiyoruz. Siz ne kadar güçlü olursanız, NATO üyeleri ne kadar güçlü olursa, NATO da o kadar güçlü olur" ifadelerini kullandı.

Ekonomik ve Kültürel Zorluklar

Münih'teki konuşmasında Rubio, ABD ile Avrupa'nın ortak kader paylaştığını dile getirdi. Ancak Avrupa'nın ekonomik ve kültürel gerilemesini tersine çevirmesi ve kitlesel göçü kontrol altına alması gerektiğini savundu.

Ocak ayında bazı AB liderleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'la ilgili açıklamalarının NATO'ya zarar verebileceği endişelerini dile getirmişti. AB Savunma Komiseri de, Brüksel'in Avrupa'daki olası ABD asker çekilmelerine karşı hazırlıklı olması gerektiğini belirtmişti.

'NATO 3.0' ve ABD-Avrupa İlişkilerinde Güç Dengesi

Rubio, Danimarka ile Grönland konusunda yürütülen temasların detaylarına girmedi. Ayrıca, Venezuela'daki bir ABD askeri operasyonuna yönelik Slovakya'dan gelen eleştirileri önemsemedi.

Slovakya Başbakanı Fico, Ocak ayında söz konusu operasyonun egemenlik ve uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtmişti. Rubio ise, "Venezuela'da yaptıklarımız bazı ülkelerin hoşuna gitmedi. Bu bizim ulusal çıkarlarımız içindi. Müttefikler zaman zaman anlaşmazlık yaşayabilir; bu dostluğun bittiği anlamına gelmez" dedi.

ABD'li bakan, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Orta Avrupa'nın Washington'un Avrupa politikası açısından kilit bir bölge olacağını da vurguladı.

Slovak Başbakan Fico'dan AB'nin Ukrayna Politikası Eleştirisi

Fico ve Rubio görüşmelerinde, nükleer ve askeri iş birliği ile Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik barış çabaları da ele alındı. Savaş, bu ay dördüncü yılına giriyor.

Slovak başbakan, Ukrayna'ya mali ve askeri destek sağlayan AB yaklaşımını eleştirdi. Aralık ayındaki AB zirvesinde Slovakya, Macaristan ve Çekya'nın Ukrayna için öngörülen 90 milyar euroluk destek paketine çekimser kaldığını hatırlattı.

"AB Ukrayna'ya 90 milyar euro kredi veriyor; bunun 60 milyarı silahlara, 30 milyarı ise Ukrayna'nın kendi kapasitesini sürdürmesine ayrılıyor" diyen Fico, bu politikaya katılmadıkları için "gurur duyduğunu" ifade etti.

Fico, Kiev'e mali desteğin savaşı uzattığını ve can kayıplarını artırdığını savundu: "Aksi halde yıl sonunda her iki tarafta 100 bin ölüm daha sayacağız. Bunun sonucu Rusya'nın Ukrayna'da daha da ilerlemesi olur."

Slovak lider ayrıca, AB'nin 2027'ye kadar Rusya'dan fosil yakıt ithalatını aşamalı olarak sonlandırma planını da eleştirdi. Ülkesinde LNG terminali bulunmadığını hatırlatarak, bu kararın ciddi sorunlar yaratabileceğini belirtti.

Ukrayna'nın AB üyelik sürecine de değinen Fico, Kiev'in tüm kriterleri karşılaması halinde katılımını destekleyebileceklerini ancak Batı Balkan ülkelerinin üyelik açısından daha hazırlıklı olduğunu savundu.

Rubio'nun Budapeşte Ziyareti ve Görüşmeleri

Rubio, Orta Avrupa turuna pazartesi günü Macaristan'da devam edecek ve Başbakan Viktor Orban ile görüşecek. ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre temaslarda "küresel çatışmaların çözümüne yönelik barış süreci" ile ABD-Macaristan enerji iş birliği ön planda olacak.

ABD, geçen yıl sonunda Macaristan'a Rus petrolü ithalatına yönelik ikincil yaptırımlardan bir yıllık muafiyet tanımıştı. Aralık ayında ise Macaristan, ABD'li enerji şirketi Chevron ile yıllık 2 milyar metreküp LNG ithalatına ilişkin bir anlaşma imzaladı.

Öte yandan, Macaristan'da Nisan ortasında yapılacak genel seçimler öncesinde Orban'ın en güçlü rakibi, merkez sağ çizgideki Tisza Partisi lideri Peter Magyar olarak öne çıkıyor. Kamuoyu yoklamaları, muhalefetin seçim yarışında avantajlı olduğunu gösteriyor.