Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola'nın X platformundaki açıklaması, Avrupa Birliği'nin (AB) Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk destek kredisi hakkında yanlış bilgiler yayılmasına neden oldu. Söz konusu kredi, Rusya'nın devam eden işgali karşısında Kiev'in genel bütçe ve savunma ihtiyaçlarını karşılamayı hedefliyor.

Macaristan'ın Vetosu ve Metsola'nın İmzası

Hafta başında Macaristan, Aralık ayında AB liderlerinin üzerinde uzlaştığı kredi paketini ve Moskova'ya yönelik yeni yaptırım paketini petrol tedariki konusundaki anlaşmazlık sebebiyle engelleyeceğini açıkladı. Bu açıklamanın hemen ardından Metsola, X hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Parlamentosu adına Ukrayna destek kredisini imzaladığını duyurdu.

Metsola, bu fonun temel kamu hizmetlerinin devam ettirilmesi, Ukrayna'nın savunmasının desteklenmesi, Avrupa'nın ortak güvenliğinin korunması ve Ukrayna'nın Avrupa içinde geleceğinin sağlamlaştırılması için kullanılacağını belirtti.

Yanlış Anlamalar ve Sürecin İşleyişi

Metsola'nın imza açıklaması çevrimiçi ortamda yoğun tartışmalara yol açtı. Bazı paylaşımlarda Macaristan’ın vetosunun dikkate alınmadığı iddia edildi ancak bu doğru değil. Metsola’nın imzası, AB yasama sürecinde yalnızca bir aşamadır ve kredinin kesin olarak yürürlüğe girdiği anlamına gelmez. Bu durum, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski'nin açıklamaları ile de paralellik gösteriyor.

Aralık ayında, Rusya'nın dondurulmuş varlıklarının Ukrayna'nın savaş harcamalarını finanse etmek için kullanılması konusunda anlaşma sağlanamaması üzerine, AB Konseyi prensipte önümüzdeki iki yıl için Kiev'in bütçe ve askeri ihtiyaçlarına 90 milyar euro destek sağlamayı kabul etmişti.

14 Ocak'ta Avrupa Komisyonu, 2026 ve 2027 yıllarında Ukrayna'ya mali desteğin devam etmesi için bir dizi yasa önerisi sundu. Bu öneriler arasında 90 milyar euroluk destek kredisi kurulması, Ukrayna Tesisi aracındaki değişiklikler ve kredinin mevcut bütçe fazlasıyla desteklenmesini sağlayacak çok yıllı mali çerçeve düzenlemeleri yer aldı.

AB yasalarına göre bu önerilerin hem Avrupa Parlamentosu hem de AB Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor. Ayrıca, kredi yürürlüğe girmesi için tüm üye devletlerin oybirliğiyle onayı şart olduğu için Metsola'nın imzası nihai karar anlamına gelmez ve Macaristan'ın vetosunu geçersiz kılmaz.

Macaristan'ın Petrol Anlaşmazlığı

Budapeşte, itirazlarının Sovyet döneminden kalan Druzhba petrol boru hattıyla ilgili olduğunu belirtiyor. Bu hat, Rus petrolünü Ukrayna üzerinden Macaristan ve Slovakya'ya taşıyor. Temiz Enerji ve Hava Araştırmaları Merkezi (CREA) verilerine göre, Macaristan ve Slovakya Ocak ayında geçici bir AB muafiyetiyle boru hattından yaklaşık 137 milyon euro değerinde Rus ham petrolü ithal etti.

Ocak sonunda Kiev, Batı Ukrayna'daki boru hattının güney kolunun Rus hava saldırısında zarar gördüğünü duyurunca petrol akışı durdu. Macaristan ise bu iddiayı reddetti. Başbakan Viktor Orban, Ukrayna'yı hattın kullanılmasını engellemekle suçladı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile Kiev’de konuşan Zelenskiy, boru hattına zarar verenin Kiev değil Rusya olduğunu söyledi. Onarımın tehlikeli olduğunu ve Ukraynalı askerleri riske atmadan hızlı şekilde gerçekleştirilemeyeceğini ekledi.

Ukrayna'nın boru hattına hizmet veren bir Rus pompa istasyonunu vurduğuna dair haberler gerilimi artırdı. Orban, Kiev'in Macaristan'ın enerji altyapısını hedef aldığını iddia ederek kritik tesislerin güvenliğinin artırılması talimatı verdi. Bu gelişmeler, ABD ve Ukrayna'nın Cenevre'deki savaş görüşmeleri bağlamında da değerlendirilebilir.