Avrupa Birliği maliye bakanları, sekiz üye ülkenin toplamda 74 milyar euro tutarındaki savunma yatırım planlarını kabul etti. Bu karar, Birliğin savunma harcamalarını artırmaya yönelik kredi programının yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Onaylanan Ülkeler ve Planlar

Onaylanan projeler Estonya, Yunanistan, İtalya, Letonya, Litonya, Polonya, Slovakya ve Finlandiya tarafından sunuldu. Bu planlar, Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) finansman aracı kapsamında sağlanan 150 milyar euroluk bütçenin yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Program kapsamında en yüksek finansman talebi 43 milyar euroyu aşan başvuruyla Polonya'dan geldi.

SAFE Programı ve Önceki Onaylar

Geçen hafta, Avrupa Birliği dönem başkanlığını yürüten Güney Kıbrıs adına yapılan açıklamada, bu kararın Avrupa Komisyonu'nun SAFE programı dahilinde uygun maliyetli ve uzun vadeli kredi imkânı sağlamasının önünü açacağı belirtildi.

Savunma bakanları geçen hafta Belçika, Bulgaristan, Danimarka, İspanya, Hırvatistan, Güney Kıbrıs, Portekiz ve Romanya’nın toplamda 38 milyar euro değerindeki savunma yatırım planlarını onaylamıştı.

Başvurular ve İncelemeler

SAFE programı kapsamında şimdiye kadar 19 üye ülke finansman başvurusu yaptı. Çekya, Fransa ve Macaristan’ın planları ise halen Avrupa Komisyonu tarafından değerlendirilmekte.

Onay süreci tamamlandığında, bu ülkeler de kredi anlaşması yapabilecek ve talep ettikleri fonların yüzde 15’ine kadar ön finansman alabilecek.

Programın Kapsamı ve Şartları

SAFE programı, AB’nin "Hazırlık 2030" planı çerçevesinde, on yıl sonuna kadar savunma alanına toplamda 800 milyar euro yatırım yapılmasını amaçlıyor. Program özellikle mühimmat, füze sistemleri, topçu sistemleri, insansız hava araçları, anti-drone teknolojileri, hava ve füze savunma sistemleri, kritik altyapı güvenliği, uzay varlıklarının korunması, siber güvenlik, yapay zeka ve elektronik harp sistemlerine odaklanıyor.

Savunma ekipmanlarının büyük oranda Avrupa üretimi olması programın önemli bir şartı. Kurallara göre, ekipman maliyetlerinin en fazla yüzde 35’i AB, Avrupa Ekonomik Alanı veya Ukrayna dışından temin edilebilecek.

Programın Geleceği

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, programın üye ülkeler arasında yoğun talep gördüğünü ve başlangıçta 150 milyar euro olarak belirlenen fonun ileride artırılabileceğini daha önce duyurmuştu. Bu açıklama, AB'nin karşılıklı savunma paktı ve savunma harcamalarının artırılması konusundaki gelişmelerle paralellik gösteriyor.

Avrupa'nın güvenlik politikaları ve savunma yatırımları üzerine detaylı analiz için Rusya'nın silahlanmasının Avrupa'da savaş riskini artırması başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.