Avrupa Birliği'nin en yüksek askeri yetkililerinden Sean Clancy, Euronews'e yaptığı açıklamada, AB'nin karşılıklı savunma maddesinin uygulanmasının özellikle NATO'nun 5. Maddesi kapsamına girmeyen, yani "eşik altı" tehditlere odaklanması gerektiğini ifade etti.

AB Askeri Komitesi Başkanı General Sean Clancy, hafta sonunda yaptığı değerlendirmede, kurumunun Avrupa karşılıklı savunmasının anlamının yeniden tanımlanmasına katkı sağlamaya hazır olduğunu belirtti. Buna paralel olarak, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Münih Güvenlik Konferansı'nda yaptığı konuşmada, AB'nin savunmada bağımsızlığını artırması gerektiğini vurguladı ve bunun bir parçası olarak karşılıklı savunma maddesinin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Von der Leyen, AB Antlaşması'nın 42.7 maddesi olarak bilinen bu taahhüdün "ancak güven ve kapasite üzerine inşa edilirse anlam taşıyacağını" kaydetti. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam ölçekli işgali sonrası başlayan savunma dönüşümü devam ederken, Moskova'nın on yıl içinde başka bir Avrupa ülkesine saldırabileceği yönündeki uyarılar tartışmaları hızlandırdı.

AB ve NATO'nun Rol Dağılımı

Avrupa liderleri aksini belirtse de, ABD'nin Avrupa güvenliğine ve NATO'nun 5. Maddesi kapsamındaki kolektif savunma taahhüdüne bağlılığı konusunda endişeler bulunuyor. NATO'nun 5. Maddesi, 11 Eylül saldırılarının ardından ABD tarafından yürürlüğe konurken, AB'nin 42.7 maddesi ise Kasım 2015'te Paris saldırılarından sonra Fransa tarafından aktif hale getirildi.

AB maddesine göre, bir üye ülke topraklarında silahlı saldırıya maruz kalırsa, diğer üyeler tüm imkanlarıyla yardım ve destek sağlamakla yükümlü. Sean Clancy, NATO'nun öncelikle askeri bir ittifak olduğunu, AB'nin ise farklı bir yapıya sahip olduğunu belirterek, "Bunu 5. Maddenin kapsamına girmeyen durumlarda işler hale getireceğiz" dedi.

Clancy, hibrit savaş, insani krizler ve hibrit tehditlere müdahale gibi alanlarda AB'nin nasıl tepki vereceğinin netleştirilmesi gerektiğini söyledi. "Bu bir tamamlayıcılık meselesidir ve odak noktası tamamlayıcılıktır" ifadesini kullandı ve böylece AB ile NATO arasındaki ilişki ve anlayışın güçleneceğini ekledi.

2030'a Kadar AB Savunma Hazırlıkları

Avrupa Komisyonu'nun ortak savunma tedarikini destekleyen programı, askeri kabiliyet açığını daha hızlı ve ekonomik şekilde kapatmayı amaçlıyor. Bu program, AB'nin 2030 yılına kadar savunma hazırlık seviyesini artırma hedefinde temel unsurlardan biri olarak kabul ediliyor.

Üye ülkelere mühimmat, insansız hava araçları, hava savunması, kara muharebe sistemleri ve stratejik destek unsurlarını içeren dokuz öncelikli alanda ortak kabiliyet edinimi için Komisyon tarafından sağlanan 150 milyar euroluk kredi desteği sunuldu.

Genel Clancy, Euronews'e verdiği demeçte, AB kurumlarının şu anda uygulama aşamasında olduğunu ve dokuz kabiliyet alanının tamamında çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Ancak bazı sektörlerin, gelişmiş sanayi altyapısı ve Ukrayna savaşından çıkarılan dersler sayesinde daha hızlı ilerlediğini kabul etti. Bu durum özellikle insansız hava araçları ve uzay varlıkları alanında geçerli.

Sonbaharda yayımlanacak hazırlık raporu, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen dahil siyasi liderlere, mevcut açıkların ne kadar sürede kapatılabileceğine dair daha net bilgiler sunacak.

Avrupa'nın Gelecekteki Savunma Stratejisi

AB'nin 2030'a kadar tek başına kendini savunmaya hazır olup olmayacağı sorusuna temkinli yaklaşan Clancy, bunun sabit bir hedeften ziyade uzun vadeli bir dönüşümün parçası olarak görülmesi gerektiğini belirtti. "Son dört yıl dünyanın değiştiğini gösterdi" diyen Clancy, Ukrayna'daki savaşın geleneksel siper savaşları ile teknoloji odaklı sistemlerin birleşimini gözler önüne serdiğini söyledi.

Avrupa'daki bir sonraki çatışmanın nasıl şekilleneceğini önceden tahmin etmenin imkansız olduğunu ifade eden Clancy, Avrupa'nın hazırlıklı olmasının barıştan yarı barışa, krizlerden devletler arası çatışmalara kadar tüm senaryolara uyum sağlamak anlamına geldiğini vurguladı. "2030 bir hedef ve ona doğru hızlanıyoruz ama bu bir süreç olacak" dedi.

Clancy, 2030'dan sonra Avrupa'nın savunma ve güvenliği geri plana atamayacağını ve mevcut çabaların devam etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.