Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi'nin (ICMPD) Euronews tarafından incelenen raporu, Avrupa Birliği'nin (AB) uyguladığı sıkı sınır kontrolleri ve Afrika ülkeleriyle yapılan göç anlaşmalarının, Afrika'dan Avrupa'ya yapılan göç çıkışlarını azaltmada etkili olmadığını ortaya koydu.

Göç Yollarında Değişim, Hareketlilikta Azalma Yok

Raporda, bu önlemlerin düzensiz göç rotalarını sadece geçici olarak başka güzergahlara kaydırdığı belirtildi. ICMPD, Sahra Altı Afrika'daki göç hareketlerini analiz ederek, sıkılaştırılan sınır kontrollerinin toplam göç hareketliliğini azaltmadığını; bunun yerine göçmenlerin daha uzun ve riskli yolları tercih ettiğini vurguladı.

AB'nin Afrika ile Göç Ortaklıkları

AB, Tunus, Mısır, Fas, Senegal ve Moritanya gibi ülkelerle göç ortaklıklarını genişletti. Bu anlaşmalar, yerel makamların sınır kontrollerini artırmasını ve AB'nin mali destek ile kalkınma projelerine yatırım yapmasını içeriyor. Ayrıca, AB, İltica ve Göç Paktı kapsamında iltica erişimi ve düzensiz göç yönetimi alanında ortak kurallar oluşturdu.

Yeni Rotaların ve Alternatif Güzergahların Belirmesi

Raporda, sınır kontrollerinin 2026'da göç yollarını yeniden şekillendirmesinin beklendiği ancak toplam göç seviyelerinin önemli ölçüde düşmeyeceği ifade edildi. Afrika'dan Körfez ülkelerine yönelen göçmen sayısında 2024-2025 arasında yüzde 34 artış görüldü. Bu durum, Afrika ve Orta Doğu'daki istikrarsızlıkların göç hareketliliği üzerindeki etkisine işaret ediyor.

Göçün Yapısal Sebepleri ve Sınır Kontrollerinin Etkisi

Rapor, çatışmalar, nüfus artışı, işgücü piyasası sorunları, iklim değişikliği ve ABD ile Avrupa'nın insani yardımlarda yaptığı kesintilerin göçün temel nedenleri olduğunu belirtti. Bu unsurlar ortadan kalkmadığı sürece sıkı sınır kontrollerinin göçü kökten engelleyemeyeceği vurgulandı.

Sınır Geçişleri ve Yeni Göç Trendleri

Frontex verilerine göre, 2025'te AB dış sınırlarındaki düzensiz geçişler yüzde 26'nın üzerinde azaldı. Batı Afrika rotasında düşüş eğilimi gözlenirken, bu durum Fas, Senegal ve Moritanya ile kurulan göç ortaklıklarına bağlandı. Ancak Moritanya'dan Kanarya Adaları'na uzanan rota değişerek, çıkışların Gambiya ve Gine üzerinden gerçekleştiği, bunun da deniz yolculuğunu daha uzun ve tehlikeli hale getirdiği raporda yer aldı.

Doğu Akdeniz göç rotasında düşüş sınırlı kaldı; Doğu Libya ile Girit arasında bağlantı sağlayan koridor aktif olup, 2025'te bu güzergahın kullanımı üç kat arttı.