Avrupa Komisyonu, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in Avrupa Birliği ile Çin arasında bir ticaret anlaşması yapılmasına dair önerisini geri çevirdi. Komisyon, bunun yerine Pekin’den ekonomik uygulamalarını ciddi ve somut biçimde ele almasını talep etti.

Avrupa Birliği, çoğu gelişmiş ülke gibi, kalıcı bir emlak krizi ve azalan iç talebi telafi etmek için düşük maliyetli ihracata yönelen Çin’le artan ticaret açığını kontrol etmekte zorluk yaşıyor. Bu dengesizlik, Avrupa genelinde haksız rekabet, sanayide gerileme ve yaygın işsizlik endişelerini artırdı.

AB’nin Çin ile Ticaret Politikası

Avrupa Komisyonu’nun ticaret politikasından sorumlu sözcüsü Olof Gill, Euronews’e verdiği demeçte, "Çin ile mümkün olduğunca güçlü ve karşılıklı faydaya dayalı bir ticaret ve yatırım ilişkisine sahip olmak istiyoruz" dedi. Ancak Gill, bu ilişkinin gerçekleşebilmesi için AB’nin uzun süredir Çin’e ilettiği kaygıların ve zorlukların somut biçimde ele alınması gerektiğini vurguladı.

Brüksel, Pekin’in devlet destekli ekonomik modelinin sanayide aşırı kapasite, geniş sübvansiyonlar, pazar erişimi kısıtlamaları, zorunlu teknoloji transferi ve ihracat kontrolleri gibi olumsuz etkilerinden yıllardır şikayetçi. Avrupa ülkeleri, Çin’in kayda değer taviz vermeyi reddetmesinden giderek daha fazla rahatsız ve bu durum olumsuz süreci derinleştiriyor. Ancak 27 üye devlet henüz ortak bir tutum belirleyebilmiş değil.

Merz’in Önerisi ve Almanya-Çin Ticaret Dengesi

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, 25 Mart Çarşamba günü Bundestag’daki soru-cevap oturumunda Çin ile bir ticaret anlaşması fikrini gündeme getirdi. Merz, bu öneriyi hemen uygulanacak bir proje olarak değil, geleceğe yönelik bir ihtimal olarak sundu.

Merz, "Ticaret politikasında önemli ilerlemeler kaydettik" diyerek, AB’nin Mercosur, Hindistan ve Avustralya ile imzaladığı anlaşmalara işaret etti. "İleride başka anlaşmalar da hayal edebiliyorum; örneğin uzun vadede Çin Halk Cumhuriyeti ile bir anlaşma" ifadesini kullandı. Şansölye, dünya çapında stratejik ortaklıklara ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Bu sözler, Şubat ayında Pekin ziyaretinde Almanya-Çin dengesizliğinin "sağlıklı olmadığını" söyleyen Merz’in önceki tonundan belirgin şekilde farklılık gösteriyor. Almanya, geçen yıl Çin ile ticaretinde 89 milyar avroya ulaşan rekor bir açık verdi; AB’nin diğer üyeleri Çin’e karşı fazla vermedi.

Merz’in ani ticaret anlaşması önerisi, Almanya’nın önemli ticaret ortaklarından biriyle çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Komisyon Başkanı ve Diğer Liderlerin Tutumu

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise daha sert bir duruş sergiliyor ve Batılı müttefiklere Pekin karşısında birlik çağrısı yapıyor. Von der Leyen, Avustralya ziyaretinde, "Çin’in ihracat odaklı büyüme modeli ve sanayideki aşırı kapasitesini ne kaldırabiliriz ne de bunu yapmaya niyetliyiz" dedi.

Belçika Başbakanı Bart De Wever de von der Leyen’e gönderdiği mektupta, Çin kaynaklı meydan okumayla mücadele için misillemeye maruz kalma riski olsa bile daha sert bir strateji izlenmesi gerektiğini savundu. De Wever, "Sanayimizi, ekonomimizi ve vatandaşlarımızın refahını uzun vadede korumak için kısa vadede zorlu tercihler yapmak zorundayız" ifadesini kullandı.

Bu gelişmeler, Avrupa Birliği'nin Buy European planıyla tek pazarı güçlendirme stratejisi ve dış ticaret politikalarındaki karmaşık dengeyi göstermektedir.

Öte yandan, Almanya'nın Çin ile ticaretinde yaşanan dengesizlik ve olası ticaret anlaşması önerisi, Avrupa'nın diğer büyük ticaret ortaklarıyla ilişkilerinde de dikkatle izlenmektedir. Bu bağlamda, AB-ABD ticaret anlaşması sürecindeki gelişmeler de bölgesel ve küresel ticaret dengeleri açısından önem taşımaktadır.