Birleşik Krallık'ta banknotlarda tarihi figürlerin yerini yakında ülkenin yerel yaban hayatı alacak. İngiltere Merkez Bankası'nın düzenlediği bir halk oylamasında doğa teması en çok destek gören seçenek oldu. Banknotlarda hangi bitki ve hayvanların yer alacağı ise yılın ilerleyen aylarında açıklanacak.

Yaban Hayatının Önemi ve Koruma Mesajı

İskoç yaban hayatı belgeselcisi Gordon Buchanan, "Doğa sadece bir manzara değil; tarihimizle geleceğimizi bağlayan canlı bir damar" diyerek, doğanın korunmasının ülkenin direncini korumak anlamına geldiğini vurguladı. Yeni banknotların yaban hayatı koruma çabalarına ilham vermesi ve aynı zamanda ekonominin korunmasında etkili bir araç olması bekleniyor.

İngiltere Merkez Bankası Baş veznedarı Victoria Cleland, "Yeni banknot serimizi çıkarmamızın temel amacı sahteciliğe karşı dayanıklılığı artırmaktır" dedi. Cleland, doğanın banknotların gerçekliğini doğrulamada mükemmel bir tercih olduğunu ve halkın güvenlik özelliklerini kolaylıkla ayırt edebileceğini ifade etti.

Halkın Tercihi: Doğa Teması

Temmuz 2025'te yapılan halka danışma sürecine katılan 44 bin kişi arasında doğa teması %60 oyla birinci sırada yer aldı. Bu tema, Jane Austen, JMW Turner, Alan Turing ve II. Dünya Savaşı dönemi başbakanı gibi tarihi figürlerin yer aldığı arka yüz tasarımlarının yerine geçecek.

Plans with Purpose şirketinin kurucusu Ali Fisher, "Bu değişim, insanların Britanya yaban hayatıyla bağlarını ve ona verdikleri değeri güçlü biçimde ortaya koyuyor" dedi. Fisher, biyolojik çeşitlilik temasının herkesin eline verilen önemli bir fırsat olduğunu belirtti.

Diğer tema seçenekleri arasında Mimari ve Anıtsal Yapılar %56 oyla ikinci, ardından Önemli Tarihi Şahsiyetler %38, Sanat, Kültür ve Spor %30, İnovasyon %23 ve Dikkate Değer Dönüm Noktaları %19 yer aldı.

Yaban Hayatı Kültürümüzde ve RSPCA’nın Talepleri

Yaban hayatı sunucusu ve aktivist Nadeem Perera, "Birleşik Krallık yaban hayatı kültürümüzün ayrılmaz bir parçası. Futbol armalarında, folklorumuzda, kıyılarımızda ve çocukluk anılarımızda yer alıyor" dedi. Perera, yaban hayatının para biriminde sembolik olarak görünür kılınmasının gecikmiş ancak anlamlı olduğunu ifade etti.

RSPCA ise güvercinler, martılar ve tilkiler gibi sık sevilmeyen türlerin yeni banknotlarda yer almasını talep ediyor. Hayır kurumu, bu tür hayvanlara yönelik yanlış algıları değiştirmeyi ve halkın tüm yaban hayatının değerini görmesini sağlamayı amaçlıyor.

RSPCA yaban hayatı uzmanı Geoff Edmond, "Binlerce yıldır dostumuz olan güvercinler, olağanüstü hafızalarıyla sıçanlar ve inanılmaz zeka seviyeleriyle martılar da takdiri hak ediyor" dedi.

Avrupa'da Banknotlarda Doğa Teması

İngiltere Merkez Bankası, doğayı banknotlarında kullanan ilk Avrupa kurumu değil. İskoçya banknotlarında uskumru, su samuru ve kızıl sincap gibi hayvanlar bulunuyor. Norveç'in son kron serisi, Atlas morinası ve ringa balığını dalga motifleriyle kıyı şeridine vurgu yaparak kutluyor.

İsviçre 2016'dan itibaren banknotlarında ünlü kişilikler yerine rüzgar, su ve ışık gibi temalar kullanmaya başladı. Kelebekler, Alpler ve karahindiba tohumları İsviçre para birimini süslüyor. 2030'larda çıkacak yeni seride yerli bitkiler ve Alp manzaralarının daha fazla yer alması bekleniyor.

Avrupa Merkez Bankası da euro banknotlarında mimari yerine doğa temalarını değerlendirmekte. 2025'te sunulan tasarımlar arasında "Nehirler ve kuşlar: çeşitlilikte dayanıklılık" ve "Avrupa kültürü: paylaşılan kültürel mekânlar" temaları bulunuyor. Nihai kararın 2026'da verilmesi öngörülüyor.

Ali Fisher, "Geçim ve iklim krizlerinin iç içe geçtiği bu dönemde bu tür kültürel değişimler önemli. Doğal dünyamızın kutlanması, korunması ve yatırım yapılması gerektiği fikrinin normalleşmesine katkı sağlıyor" dedi. Ayrıca, İzmir'de yaban domuzlarının gündüz sokaklarda yiyecek araması gibi yerel yaban hayatı olayları da doğa koruma farkındalığını artırıyor.