İmparator penguen ve Antarktika kürklü foku, Doğayı Koruma Uluslararası Birliği'nin (IUCN) Nesli Tehlike Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" kategorisine yeniden alındı. Antarktika’daki iklim değişikliği, deniz buzunun azalması ve besin kaynaklarındaki düşüş nedeniyle bu türlerin nüfuslarında ciddi azalmalar yaşanıyor.

İmparator Penguenlerin Nüfusu Yarıya İnebilir

IUCN Genel Direktörü Dr. Grethel Aguilar, mayıs ayında düzenlenecek Antarktika Antlaşması İstişari Toplantısı öncesinde yapılan değerlendirmelerin, kıtanın ve yaban hayatının korunmasına yönelik hayati veriler sunduğunu belirtti. Antarktika, küresel iklim istikrarı ve eşsiz yaban hayatı açısından kritik bir rol oynuyor.

İmparator penguenler, 2080’lere kadar nüfuslarının yarı yarıya azalacağı projeksiyonları nedeniyle Kırmızı Listede "Nesli Tehlikeye Yakın" statüsünden "Tehlikede" statüsüne yükseltildi. Uydu görüntüleri, 2009-2018 yılları arasında nüfusun yaklaşık %10 azaldığını ve 20 binden fazla yetişkin penguenin kaybolduğunu gösteriyor.

IUCN, bu azalmanın temel sebebini, 2016'dan itibaren deniz buzunun rekor seviyede erken parçalanmasına bağlıyor. Penguenler, yavrularını büyütmek için deniz buzuna bağlı kalmak zorunda; buzun erken dağılması ise yavruların boğulmasına neden olabiliyor. BirdLife International CEO'su Martin Harper, penguenlerin en çok tehdit altındaki kuş türleri arasında olduğunu ve iklim değişikliğinin yok oluş riskini hızlandırdığını vurguladı.

Kürklü Fokların Besin Kaybı ve Nüfus Azalması

Antarktika kürklü foku da "Asgari Endişe" statüsünden "Tehlikede" statüsüne yükseltildi. 1999 yılında 2 milyon 187 bin olarak tahmin edilen yetişkin sayısı, 2025'te 944 bine düşerek %50'den fazla azaldı.

IUCN, bu düşüşün iklim değişikliğinin etkisiyle okyanus sıcaklıklarının artması ve deniz buzunun azalmasından kaynaklandığını belirtiyor. Bu durum, krillerin daha derin sulara itilmesine ve kürklü fokların besin erişiminin azalmasına yol açıyor. Güney Georgia'daki krill kıtlığı, yavruların hayatta kalma oranını düşürürken, balinalar gibi diğer türlerle rekabet de nüfusun azalmasında etkili oldu.

Kuş Gribi Deniz Fillerini de Tehdit Ediyor

Güney deniz fili, Yüksek Patojeniteli Kuş Gribi (HPAI) nedeniyle "Asgari Endişe"den "Hassas" kategoriye alındı. 2020’den bu yana hastalığın görülme sıklığı artarken, virüs memelilere de sıçradı. Hastalık, beş büyük alt popülasyonun dörtte üçünü etkiledi ve bazı kolonilerde yeni doğan yavruların %90'ından fazlası hayatını kaybetti.

Küresel ısınma nedeniyle, özellikle kutup bölgelerinde deniz memelilerinin hastalıklara karşı savunmasızlığının artması endişe yaratıyor. Koloniler halinde yaşayan bu türler salgınlardan özellikle ağır şekilde etkileniyor. Bu nedenle, doğa koruma işbirliği protokolü gibi çalışmaların önemi artıyor.