Başlıca petrol şirketleri, fosil yakıtların kullanımını sürdürmek amacıyla iklim taahhütlerini sessizce geri çekmekle suçlanıyor. Clean Creatives adlı çevreci iletişim girişiminin yayımladığı yeni araştırma, son dört yılda petrol devlerinin iklim değişikliği konusundaki mesajlarında sistematik bir değişim yaşandığını ortaya koyuyor.

Temel Bulgular ve Araştırmanın Kapsamı

"Toxic Accounts: From Greenwashing to Gaslighting" adlı rapor, 2020-2024 döneminde BP, Shell, ExxonMobil ve Chevron gibi büyük petrol şirketlerinin 1800'den fazla reklam ve basın materyalini inceliyor. Araştırmada Facebook, YouTube, TikTok, Instagram gibi sosyal medya platformlarındaki ücretli reklamlar, televizyon reklamları, arşiv kayıtları, basın bültenleri, yatırımcı iletişimleri ve üst düzey yöneticilerin konuşmaları değerlendirildi.

İklim Taahhütlerinden Fosil Yakıt Savunuculuğuna Geçiş

Rapor, 2020'nin başındaki kampanyalarda şirketlerin iklim hedeflerine ve temiz enerjiye geçiş taahhütlerine vurgu yaptığını, kendilerini dönüşümün ortağı olarak konumlandırdıklarını gösterdi. Ancak 2023 yılına gelindiğinde mesajların, petrol ve gazı ekonomik istikrar ve ulusal güvenlik için vazgeçilmez unsurlar olarak sunmaya başladığı belirlendi. BP, net sıfır taahhüdünden ve şirketleri yeşillendirme söyleminden uzaklaşarak gaz ve petrol faaliyetlerini genişletmeye yöneldi. Chevron ise "Human Energy" konumlandırmasından vazgeçip fosil yakıt üretimini milliyetçi söylemlerle ekonomik ve ulusal güvenlik bağlamında savunmaya başladı.

Fosil Yakıtların İklim Çözümleri Olarak Sunulması

Rapor, fosil yakıtlara dayanan ancak kanıtlanmamış teknolojilerin; sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), karbon yakalama ve depolama (CCS), mavi hidrojen, biyoyakıtlar ve yenilenebilir dizelin giderek daha fazla "iklim çözümü" olarak pazarlanmasına dikkat çekiyor. Şirketlerin enerji güvenliği söylemine hızlı geçişlerinin finansal performanslarıyla paralel olduğu ifade ediliyor. Chevron ve ExxonMobil'in fosil yakıt egemenliğine hızla yönelerek piyasada öncü konuma geldikleri belirtiliyor.

Uluslararası Zirveler ve Politik Gelişmeler

Fosil yakıtların iklim etkisini küçümsemekle suçlanan Shell, net sıfır liderliğinden vazgeçip LNG'yi uzun vadeli büyüme alanı olarak öne çıkarmaya başladı. Fosil yakıt karşıtı çıkışlar, Birleşmiş Milletler COP30 zirvesinde de tartışma konusu oldu. Almanya ve Hollanda'nın da aralarında bulunduğu 90'dan fazla ülke, yeşil enerjiye geçiş için yol haritası önerisini desteklese de zirvenin sonunda fosil yakıtlarla ilgili tüm atıflar nihai metinden çıkarıldı. Bu durum, fosil yakıtlardan arındırılmış bir geleceğin BM yetki alanının dışında kaldığı anlamına geliyor.

Carbon Majors'ın yakın tarihli raporu, 2024'te en fazla sera gazı salan ilk 20 şirketin 17'sinin, COP30 yol haritasını engelleyen ülkelerin kontrolünde olduğunu ortaya koyuyor. Bu ülkeler arasında Suudi Arabistan, İran, Katar, Hindistan, Rusya ve Çin bulunuyor.

Uzman Görüşleri ve Enerji Geleceği

Brown Üniversitesi çevre sosyoloğu Robert Brulle, fosil yakıt şirketlerinin halkı sera gazı emisyonlarını işin doğal bir parçası olarak kabul etmeye ikna etmeye yönelik söylemsel bir manevra yaptığını belirtiyor. Orta Doğu'daki savaşlar ise fosil yakıtların enerji güvenliği sağlamadığına dair güçlü bir örnek olarak gösteriliyor. Bu bağlamda, Türkiye'nin COP31 iklim zirvesi ve enerji güvenliği konusundaki gelişmeler

350.org gibi kar amacı gütmeyen kuruluşlar, G7 ülkelerini Orta Doğu'daki çatışmalardan kar elde eden fosil yakıt şirketlerine beklenmedik kar vergisi uygulamaya çağırıyor. Oxford Üniversitesi analizleri, yenilenebilir enerjiye yönelmenin hane halkı enerji faturalarını düşürme olasılığını artırdığını gösteriyor.

İklim Dezenformasyonuna Karşı Eylem (CAAD) koalisyonundan Dana Schran, büyük petrol şirketlerinin iklim krizini inkar etmek yerine söylemlerini fosil yakıtların genişletilmesini gerekli ve sorumlu bir tercih gibi gösterecek şekilde yeniden kurguladığını ifade ediyor. Bu durumun, iklim etkileri artarken şirketlerin siyasi nüfuzlarını ve karlarını koruma çabası olduğunu vurguluyor. Daha fazla bilgi için deniz seviyesindeki yükselişin insanlara etkileri makalesini inceleyebilirsiniz.