ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın geniş çaplı küresel gümrük vergilerini iptal ederek Beyaz Saray'ın ekonomik stratejilerine önemli bir darbe vurdu. Mahkeme, Cuma günü aldığı kararda, Trump'ın acil durum yetkileri yasası kapsamında uyguladığı tarifelerin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetti.

Kararın Detayları ve Oy Dağılımı

Altı yargıcın karşı oy kullandığı üç yargıcın çoğunlukta olduğu kararda, Anayasa'nın vergilendirme yetkisinin açıkça Kongre'ye ait olduğu vurgulandı. Baş Yargıç John Roberts, "Vergilendirme yetkisi hiçbir şekilde Yürütme Organına devredilmemiştir" ifadesini kullandı. Yargıçlar Samuel Alito, Clarence Thomas ve Brett Kavanaugh ise karara karşı çıkarak muhalefet şerhi yazdı. Kavanaugh, "Bu gümrük tarifeleri mantıklı bir politika olabilir veya olmayabilir, ancak metin, tarih ve içtihat açısından yasaldır" dedi.

Gümrük Vergilerinde Sonraki Adımlar

Mahkemenin bu kararı, Trump'ın diğer yasal yetkiler kapsamında gümrük vergisi koymasını engellemiyor. Ancak bu yetkiler daha fazla sınırlamaya tabi ve üst düzey yetkililer, diğer başkanlık yetkileri altında uygulanan gümrük tarifelerinin devam etmesini bekliyor. Karar, Trump'ın yürütme yetkisini olağanüstü ölçüde genişleten acil durum uygulamalarında elde ettiği kısa vadeli kazanımlara rağmen geldi.

Politik ve Ekonomik Yansımalar

Cumhuriyetçi başkan, davayı ABD tarihinin en önemli davalarından biri olarak tanımladı ve olası olumsuz kararın ülke ekonomisine zarar vereceğini söyledi. Muhalifler arasında ise özgürlükçü ve iş dünyası yanlısı gruplar da yer alarak siyasi yelpazede geniş bir karşıtlık oluştu. Kamuoyu yoklamaları, gümrük tarifelerinin halk nezdinde popüler olmadığını gösteriyor.

Trump'ın Gümrük Tarifeleri ve Anayasal Tartışma

Anayasa, Kongre'ye gümrük vergisi koyma yetkisi verirken, Trump yönetimi 1977 tarihli acil durum yasasının başkana ithalatı düzenleme yetkisi verdiğini savundu. Bu yasa, diğer başkanlar tarafından genellikle yaptırım uygulamak için kullanılmış ancak Trump, ithalat vergileri için ilk defa bu yasaya başvurdu.

Nisan 2025'te ulusal acil durum ilan eden Trump, çoğu ülkeye karşı karşılıklı gümrük vergileri getirdi. Bu vergiler, Kanada, Çin ve Meksika'ya uyuşturucu kaçakçılığı acil durumu gerekçesiyle uygulanmıştı. Davacılar ise yasada gümrük vergilerinden söz edilmediğini ve Trump'ın yetkiyi aşarak hareket ettiğini belirtti.

Ekonomik Etkiler ve Yasal Mücadeleler

Kongre Bütçe Ofisi, Trump'ın gümrük vergilerinin önümüzdeki on yıl içinde yaklaşık 3 trilyon dolar ekonomik etkisi olacağını tahmin ediyor. Aralık 2025'te federal verilere göre, Hazine, Trump'ın acil durum yetkileri kapsamında uyguladığı ithalat vergilerinden 133 milyar dolardan fazla gelir elde etti. Bu durum birçok şirketin, aralarında büyük depo zinciri Costco'nun da bulunduğu, geri ödeme talebiyle mahkemeye başvurmasına neden oldu.